Mojo.az Banner
23:00 İş axtaran 50 yaşdan yuxarı şəxslərə şad xəbər: məhdudiyyət aradan qalxır?  |     22:52 Növbəti 4 günə diqqət! – XƏBƏRDARLIQ EDİLDİ  |     22:43 Ucarda 16 yaşlı gəncin suda boğulmasının təfərrüatları - FOTO  |     22:38 Dünyada ağcaqanad xəstəliyi yayılır - Ölümcüldür  |     22:29 Pensiyalar nə vaxt veriləcək? - TARİX AÇIQLANDI  |     22:24 Fransada meşə yanğınları ilə əlaqədar həbslər olub  |     22:18 Çində təxliyə edilən insanların sayı 1 milyonu keçdi - YENİLƏNİB  |     22:11 İki yaşdan kiçik uşaqlara şokolad vermək olar?  |     22:05 "Barselona"dan 100 milyonluq transfer əməliyyatı  |     21:56 Bakıda sağlamlıq mərkəzinin rəhbərini öldürüb gölün kənarına atdılar  |     21:50 Qobustanda ağır QƏZA: Ölən var  |     21:41 Yaxın Şərqdə GƏRGİNLİK: İsrail Livana zərbələr endirdi  |     21:36 Əmrah Bulud "Karvan-Yevlax"dan getdi  |     21:30 Rusiya Sumını vurdu - Ölənlər var  |     21:24 "Coca-Cola" ilk dəfə tərkibində kokain olan dərman kimi yaradılıbmış  |     21:19 Yeni hoteldə 45 nəfərə iş veriləcək - 20-si Qarabağ sakinidir  |     21:12 Bakı bulvarında batmaqda olan şəxs xilas edilib - VİDEO  |     21:07 Türkiyədə qeysəriyyə əməliyyatlarına görə 100-ə yaxın həkim cəzalandırıldı  |     20:40 Orqanizmdə dəmir çatışmazlığını necə bilmək olar? - 5 əlamət  |     20:35 Okeanın dibində 73 gizli vulkan tapıldı - Bəziləri yenidən aktivləşə bilər  |    
Left Banner
Right Banner

Süni intellekt ən sirli əlyazmanı deşifrə etdi

06.06.2026 22:11 285
Süni intellekt ən sirli əlyazmanı deşifrə etdi
Vatikan Kitabxanasının dərin arxivlərində qəribə simvollarla yazılmış sirli bir əlyazma 400 ildən sonra deşifrə edilib.

"Unikal" xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, 408 səhifəlik, 34 müxtəlif sirli simvol, bəzi Roma hərfləri və ərəb dilində yazılmış Borq Şifrəsi süni intellektlə aparılan tədqiqatlar sayəsində deşifrə edilib.

Kitabda insan bədənindəki xəstəliklər üçün gizli müalicə vasitələri yer alıb (Həmin dövrdə məlumatların şifrələnərək gizli saxlanıldığına inanılır, çünki bəzi müalicə üsulları cadugərlik və ya qadağan olunmuş təcrübələrlə əlaqələndirilə bilərdi, - red)

İsveçdəki Stokholm Universitetinin hesablama linqvistikası professoru Beata Megyesinin də daxil olduğu komanda, süni intellekt üsullarından istifadə edərək kodu sındırmağı bacarıb.

Megyesi bu prosesi "hər simvolun və hər naxışın bizi itirilmiş dünyanın sirlərinə bir az da yaxınlaşdırdığı detektiv tədqiqat" kimi təsvir edib.

Tədqiqatçılar süni intellektin köməyinə baxmayaraq, şifrələmə açarının deşifrəsinin hələ də çox zəhmətli bir proses olduğunu vurğulayıblar.

Kodun deşifrə edilməsi həmin dövrün tibbi anlayışı haqqında çoxlu maraqlı məlumatlar üzə çıxarıb:

Bunlara dizenteriyanı müalicə etmək üçün bir neçə stəkan qırmızı şərab içmək və ya xəmirdə hindistan cevizini fermentləşdirmək kimi qeyri-adi üsullar daxildir.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, mətndə minlərlə müxtəlif müalicə təklifi var.

Mütəxəssislərin fikrincə, dünya miqyasında arxiv və kitabxanalardakı materialların təxminən 1%-i tam və ya qismən şifrələnmişdir. Bu sənədlərə diplomatik yazışmalar, tibbi məlumatlar, gizli cəmiyyətlərin qeydləri, sevgi məktubları və dövrün siyasi sirləri daxildir.скачать dle 11.3
Mojo.az Banner