10 manata satılan kərə yağları: Sağlamlıq üçün nə qədər təhlükəlidir?
Mağazalarda kərə yağı adı ilə satılan məhsulların qiymətləri arasında ciddi fərqlər var. Bəzi marketlərdə bu məhsullar endirim adı altında 10–11 manata təklif edilir. Qiymət fərqi isə məhsulların tərkibi, keyfiyyəti və istehsalında istifadə olunan xammalla bağlı suallar yaradır.
Bəs istehlakçılar kərə yağı alarkən nələrə diqqət etməlidirlər və ucuz yağların sağlamlığa hansı təsirləri ola bilər?
Qaynarinfo-ya açıqlamasında Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirib ki, yağ seçərkən məhsulun keyfiyyətinə və mənşəyinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır:
"Yağın tərkibində A, D, E və K vitaminləri var. Bunlar orqanizmin sağlamlığı, hormon balansının düzgün işləməsi, vitaminlərin sorulması, hüceyrə və beyin sağlamlığı, eləcə də immunitetin güclənməsi üçün əhəmiyyətlidir. Yağların tərkibində omeqa-3, omeqa-6 və omeqa-9 yağ turşuları da var. Xüsusilə omeqa yağ turşularının bəziləri bitki yağlarında daha çox olur. Buna görə yağ alarkən məhsulun keyfiyyətinə və mənşəyinin bəlli olmasına diqqət yetirmək lazımdır. Ucuz məhsullarda keyfiyyətsiz xammaldan istifadə edilməsi və düzgün olmayan emal üsulları sağlamlıq üçün risklər yarada bilər. Xüsusilə xroniki xəstəlikləri olan insanlarda belə məhsulların istifadəsi xəstəliyin kəskinləşməsinə səbəb ola bilər".
Mütəxəssis qeyd edib ki, uzun müddət keyfiyyətsiz yağlardan, xüsusilə də kərə yağı əvəzinə marqarin və spred məhsullarından istifadə sağlamlıq baxımından arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxara bilər:
"Keyfiyyətsiz və doymuş yağlarla zəngin məhsulların uzun müddət istifadəsi ürək-damar sistemində problemlərin yaranması, çəki artımı və digər sağlamlıq riskləri ilə əlaqəli ola bilər. Belə məhsulların istehsalında yüksək temperaturdan və uyğun olmayan emal üsullarından istifadə edilməsi də əlavə risklər yarada bilər. Xüsusilə inkişaf dövründə olan uşaqlar, xroniki xəstəlikləri, ürək və qaraciyər problemləri olan insanlar yağ seçiminə daha həssas yanaşmalıdırlar. Buna görə ucuz məhsul seçərkən yalnız qiyməti deyil, onun tərkibini və keyfiyyətini də nəzərə almaq vacibdir".
Məhsəti Hüseynova sağlam alternativlərə üstünlük verməyin vacibliyini də vurğulayıb:
"Yağ seçərkən keyfiyyətli xammaldan hazırlanan məhsullara üstünlük verilməlidir. Salatlarda soyuq sıxım zeytun yağından, yeməklərin hazırlanmasında isə keyfiyyətli zeytun və günəbaxan yağlarından istifadə etmək olar. Kərə yağı da rasionda yer ala bilər, lakin onun miqdarı ümumi qidalanma rejiminə uyğun olmalıdır. Gün ərzində qəbul edilən yağın miqdarı insanın yaşından, enerji ehtiyacından və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Əsas məsələ yağları tamamilə rasiondan çıxarmaq deyil, keyfiyyətli məhsul seçmək və onları normada istifadə etməkdir".
Bəs istehlakçılar kərə yağı alarkən nələrə diqqət etməlidirlər və ucuz yağların sağlamlığa hansı təsirləri ola bilər?
Qaynarinfo-ya açıqlamasında Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirib ki, yağ seçərkən məhsulun keyfiyyətinə və mənşəyinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır:
"Yağın tərkibində A, D, E və K vitaminləri var. Bunlar orqanizmin sağlamlığı, hormon balansının düzgün işləməsi, vitaminlərin sorulması, hüceyrə və beyin sağlamlığı, eləcə də immunitetin güclənməsi üçün əhəmiyyətlidir. Yağların tərkibində omeqa-3, omeqa-6 və omeqa-9 yağ turşuları da var. Xüsusilə omeqa yağ turşularının bəziləri bitki yağlarında daha çox olur. Buna görə yağ alarkən məhsulun keyfiyyətinə və mənşəyinin bəlli olmasına diqqət yetirmək lazımdır. Ucuz məhsullarda keyfiyyətsiz xammaldan istifadə edilməsi və düzgün olmayan emal üsulları sağlamlıq üçün risklər yarada bilər. Xüsusilə xroniki xəstəlikləri olan insanlarda belə məhsulların istifadəsi xəstəliyin kəskinləşməsinə səbəb ola bilər".
Mütəxəssis qeyd edib ki, uzun müddət keyfiyyətsiz yağlardan, xüsusilə də kərə yağı əvəzinə marqarin və spred məhsullarından istifadə sağlamlıq baxımından arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxara bilər:
"Keyfiyyətsiz və doymuş yağlarla zəngin məhsulların uzun müddət istifadəsi ürək-damar sistemində problemlərin yaranması, çəki artımı və digər sağlamlıq riskləri ilə əlaqəli ola bilər. Belə məhsulların istehsalında yüksək temperaturdan və uyğun olmayan emal üsullarından istifadə edilməsi də əlavə risklər yarada bilər. Xüsusilə inkişaf dövründə olan uşaqlar, xroniki xəstəlikləri, ürək və qaraciyər problemləri olan insanlar yağ seçiminə daha həssas yanaşmalıdırlar. Buna görə ucuz məhsul seçərkən yalnız qiyməti deyil, onun tərkibini və keyfiyyətini də nəzərə almaq vacibdir".
Məhsəti Hüseynova sağlam alternativlərə üstünlük verməyin vacibliyini də vurğulayıb:
"Yağ seçərkən keyfiyyətli xammaldan hazırlanan məhsullara üstünlük verilməlidir. Salatlarda soyuq sıxım zeytun yağından, yeməklərin hazırlanmasında isə keyfiyyətli zeytun və günəbaxan yağlarından istifadə etmək olar. Kərə yağı da rasionda yer ala bilər, lakin onun miqdarı ümumi qidalanma rejiminə uyğun olmalıdır. Gün ərzində qəbul edilən yağın miqdarı insanın yaşından, enerji ehtiyacından və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır. Əsas məsələ yağları tamamilə rasiondan çıxarmaq deyil, keyfiyyətli məhsul seçmək və onları normada istifadə etməkdir".
