Pensiyaların azalacağı barədə iddialara iqtisadçıdan cavab
2027-ci ilin dövlət büdcəsində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna (DSMF) ayrılan vəsaitin 100 milyon manat azalacağı göstərilib. Bu məlumatdan sonra cəmiyyətdə pensiyaların azaldılacağına dair məlumatlar yayılıb.
İqtisadçı Akif Nəsirli Qaynarinfo-ya açıqlamasında bildirib ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin 1,7 milyard manatdan 1,6 milyard manata endirilməsi pensiyaların və sosial müavinətlərin azaldılması demək deyil:
"Burada əsas məsələ fondun gəlirlərinin ümumi həcmi, sığorta haqları hesabına daxilolmaların artımı, pensiya öhdəlikləri və büdcə transferinə ehtiyacın hansı səbəbdən azalmasıdır. Əgər fondun öz gəlirləri, xüsusilə məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə daxilolmaları artırsa, dövlət büdcəsindən daha az vəsait ayrılması pensiyaların azaldılmasını tələb etmir. Lakin gəlirlərin azalması və ya xərclərin gözləniləndən çox olması halında maliyyə balansının necə qorunacağı ayrıca qiymətləndirilməlidir".
Akif Nəsirlinin sözlərinə görə, pensiyaların azaldılması ilə bağlı yayılan məlumatları yalnız büdcə transferinin azalmasına əsaslanaraq təsdiqləmək düzgün deyil:
"Pensiyaların məbləği qanunvericiliklə müəyyən olunur və onların azaldılması üçün ayrıca hüquqi əsas və qərar tələb olunur. Bununla yanaşı, 2027-ci il dövlət büdcəsi layihəsində sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin ümumilikdə 4,914 milyard manat olması nəzərdə tutulur. Bu, 2026-cı ilin təsdiqlənmiş göstəricisindən təxminən 41 milyon manat çoxdur. Deməli, sosial müdafiə xərclərinin ümumi həcmi azalmaq əvəzinə artır. Əsas diqqət yetirilməli məqam budur ki, 1,6 milyard manat DSMF-nin bütün büdcəsi deyil, onun balanslaşdırılması üçün dövlət büdcəsindən nəzərdə tutulan transferdir. Buna görə də pensiyaların azalacağı barədə iddiaları əsaslandırmaq üçün fondun 2027-ci il üzrə ümumi gəlir və xərclərini, pensiya ödənişlərinə ayrılan məbləği və indeksasiya ilə bağlı planları birlikdə təhlil etmək lazımdır".
Akif Nəsirli əlavə edib ki, hazırkı məlumatlara əsasən, transferin 100 milyon manat azaldılması pensiyaların və sosial müavinətlərin azaldılacağı barədə nəticə çıxarmağa kifayət etmir:
"Eyni zamanda, bu rəqəm gələn il pensiyaların mütləq artacağına da zəmanət vermir. Bunun üçün 2027-ci il üzrə pensiya indeksasiyası və digər ödənişlərə dair konkret qərarlar əsas götürülməlidir".
İqtisadçı Akif Nəsirli Qaynarinfo-ya açıqlamasında bildirib ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin 1,7 milyard manatdan 1,6 milyard manata endirilməsi pensiyaların və sosial müavinətlərin azaldılması demək deyil:
"Burada əsas məsələ fondun gəlirlərinin ümumi həcmi, sığorta haqları hesabına daxilolmaların artımı, pensiya öhdəlikləri və büdcə transferinə ehtiyacın hansı səbəbdən azalmasıdır. Əgər fondun öz gəlirləri, xüsusilə məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə daxilolmaları artırsa, dövlət büdcəsindən daha az vəsait ayrılması pensiyaların azaldılmasını tələb etmir. Lakin gəlirlərin azalması və ya xərclərin gözləniləndən çox olması halında maliyyə balansının necə qorunacağı ayrıca qiymətləndirilməlidir".
Akif Nəsirlinin sözlərinə görə, pensiyaların azaldılması ilə bağlı yayılan məlumatları yalnız büdcə transferinin azalmasına əsaslanaraq təsdiqləmək düzgün deyil:
"Pensiyaların məbləği qanunvericiliklə müəyyən olunur və onların azaldılması üçün ayrıca hüquqi əsas və qərar tələb olunur. Bununla yanaşı, 2027-ci il dövlət büdcəsi layihəsində sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin ümumilikdə 4,914 milyard manat olması nəzərdə tutulur. Bu, 2026-cı ilin təsdiqlənmiş göstəricisindən təxminən 41 milyon manat çoxdur. Deməli, sosial müdafiə xərclərinin ümumi həcmi azalmaq əvəzinə artır. Əsas diqqət yetirilməli məqam budur ki, 1,6 milyard manat DSMF-nin bütün büdcəsi deyil, onun balanslaşdırılması üçün dövlət büdcəsindən nəzərdə tutulan transferdir. Buna görə də pensiyaların azalacağı barədə iddiaları əsaslandırmaq üçün fondun 2027-ci il üzrə ümumi gəlir və xərclərini, pensiya ödənişlərinə ayrılan məbləği və indeksasiya ilə bağlı planları birlikdə təhlil etmək lazımdır".
Akif Nəsirli əlavə edib ki, hazırkı məlumatlara əsasən, transferin 100 milyon manat azaldılması pensiyaların və sosial müavinətlərin azaldılacağı barədə nəticə çıxarmağa kifayət etmir:
"Eyni zamanda, bu rəqəm gələn il pensiyaların mütləq artacağına da zəmanət vermir. Bunun üçün 2027-ci il üzrə pensiya indeksasiyası və digər ödənişlərə dair konkret qərarlar əsas götürülməlidir".
