Yaxın aylarda dünyada smartfonların qiymətinin artacağı gözlənilir. Buna əsas səbəblərdən biri süni intellekt funksiyalarına tələbatın artmasıdır. Bundan başqa, yeni prosessorların istehsalı daha baha başa gəlir. Operativ və daxili yaddaşların qiymətinin yüksəlməsi də telefonların istehsal xərclərini artırır. Bu səbəbdən xüsusilə bahalı smartfonların qiymətində artım ola bilər. Bu dəyişikliklərin Azərbaycanda smartfon qiymətlərinə təsir edəcəyi isə maraqlıdır. Ölkəmizdə telefonların qiyməti də arta bilərmi?

Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Median.Az-a açıqlamasında  deyib ki, smartfonların qlobal bazarda bahalaşması Azərbaycan bazarına da müəyyən gecikmə ilə təsir göstərə bilər:

“Azərbaycanda telefonların böyük hissəsi idxal hesabına formalaşdığı üçün istehsalçı qiymətləri, çip və yaddaş komponentlərinin bahalaşması, logistika xərcləri və məzənnə dəyişiklikləri yerli pərakəndə qiymətlərə ötürülə bilir. Lakin bu, qlobal qiymət artımının Azərbaycanda eyni faizlə təkrarlanacağı anlamına gəlmir.

Əgər istehsal xərclərindəki artım davamlı xarakter alarsa, ilk təsir adətən yeni modellərdə görünür. Yeni nəsil prosessorlardan, daha böyük operativ və daxili yaddaşdan istifadə edən premium smartfonlar daha tez bahalaşa bilər. Orta və büdcə seqmentində isə qiymət artımı daha gec və nisbətən zəif hiss oluna bilər. Satıcıların əvvəlcədən aldığı stoklar müəyyən müddət qiymət artımını da gecikdirə bilər”.

O bildirib ki, Azərbaycan bazarında ilk ciddi təsirin yaxın bir neçə ay ərzində, xüsusilə yeni modellərin idxalı və mövcud ehtiyatların yenilənməsi zamanı hiss olunması mümkündür:

“Amma dəqiq vaxtı indidən müəyyən etmək çətindir. Çünki qiymət yalnız istehsal xərclərindən deyil, distribyutorların və mağazaların marjasından, kampaniyalardan, logistika xərclərindən və məzənnədən də asılıdır. Artımın miqyasına gəlincə, qlobal komponent xərclərinin orta səviyyədə yüksəlməsi halında Azərbaycanda bir çox modellər üzrə təxminən 5–10 faiz bahalaşma daha real ssenari görünür. Premium və yaddaş tutumu yüksək modellərdə isə artım 10 faizdən çox ola bilər. Lakin bu rəqəmlər proqnozdur və konkret model üzrə istehsalçının qiymət siyasəti daha böyük rol oynayacaq.

Burada süni intellekt funksiyalarının ayrıca təsiri var. Telefonlarda daha güclü süni intellekt imkanlarının tətbiqi daha məhsuldar prosessor, daha çox operativ yaddaş və əlavə hesablama imkanları tələb edir. Bu isə smartfonu sadəcə rabitə vasitəsi deyil, kiçik süni intellekt hesablama cihazına çevirir. Nəticədə istehsalçıların komponent xərcləri artır. Yaddaş bazarındakı bahalaşma isə daha geniş təsir göstərə bilər. Çünki RAM və daxili yaddaş demək olar ki, bütün smartfonlarda istifadə olunur. Yaddaş çiplərinin qiyməti uzun müddət yüksək qalsa, bu artım yalnız premium modellərə deyil, orta seqmentə də keçə bilər.

Bununla belə, Azərbaycanda qiymət artımının qarşısını qismən rəqabət ala bilər. Bir çox brend eyni qiymət seqmentində mübarizə apardığı üçün satıcılar bütün xərc artımını dərhal istehlakçıya ötürə bilmirlər. Kampaniyalar, əvvəlki nəsil modellərin ucuzlaşdırılması və paralel idxal da bahalaşmanın təsirini müəyyən qədər zəiflədə bilər. Bütün smartfonlar birdən-birə eyni faizlə bahalaşmayacaq. Əvvəlcə yeni flaqman modellərin qiymətində artım hiss olunacaq, daha sonra komponent qiymətlərinin yüksək qalması halında bu təsir orta seqmentə keçəcək. Əgər qlobal yaddaş və çip qiymətləri sabitləşərsə, Azərbaycan bazarında artım daha məhdud qala bilər”.

Aysel Elnurскачать dle 11.3