Son günlər Azərbaycanda yumurtanın qiymətində müşahidə olunan kəskin ucuzlaşma ictimaiyyətin diqqət mərkəzinə çevrilib. Bəzi marketlərdə bir ədəd yumurtanın qiymətinin 1-4 qəpiyə qədər enməsi istehlakçılar tərəfindən maraqla qarşılansa da, bu vəziyyət hər kəs tərəfindən birmənalı qiymətləndirilmir. Bir sıra vətəndaşlar qiymət enməsinin səbəbləri, məhsulun keyfiyyəti və təhlükəsizliyi ilə bağlı suallar səsləndirirlər. Yumurtanın qiymətin enməsindən qısa müddət sonra yenidən 19 qəpiyə qalxması da maraq doğurub.

Yumurtanın qiymətinin bu qədər ucuzlaşmasını necə izah etmək olar?

İstehlakçılar yumurta alarkən hansı göstəricilərə xüsusi diqqət yetirməlidirlər?

Belə kəskin endirimlər məhsulun keyfiyyəti ilə bağlı şübhələr yaradır.
Yumurtanın ucuz satılması onun saxlanma müddətinin bitməsinə yaxın olması ilə əlaqəli ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Texniki elmlər doktoru, UNEC-in dosenti Elsevər Fərzəliyev Median.Az-ın suallarını cavablandırıb.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, yumurtanın qiymətinin bu qədər ucuzlaşmasını şərtləndirən amil kimi bir neçə göstərici hesab edilə bilər. Məsələn, son 10 gün ərzində havaların kəskin istiləşməsi yumurtanın saxlanılmasında olan tələbləri müəyyən qədər dəyişdirir. Yəni, yumurta adətən 10 dərəcə temperatur həddində, 28 gün ərzində saxlamaq üçün yararlıdır.

Elsevər Fərzəliyev bildirib ki, lakin yumurtanı xüsusi soyuducularda saxlamaq mümkündür. 10-15 gün öncə havanın temperaturu o qədər də yüksək olmadığından yumurtanı daha uzun müddət saxlamaq mümkün olurdu. Hətta soyuducusuz da saxlanılması mümkün idi.

"Havaların kəskin istiləşməsi yumurtanın qiymətinin düşməsinə səbəb olmuşdur. Yumurtanın 1 qəpiyə, hətta 4 qəpiyə satılması onun maya dəyəri belə deyil. Çünki 1 yumurtanın əmələ gəlməsi üçün quşçuluqda toyuqların yemələndirilməsinə daha böyük xərc tələb olunur", — deyə ekspert əlavə edib.

İkinci məsələyə toxunan E. Fərzəliyev qeyd edib:

"Yumurtanın ucuzlaşmasını şərtləndirən amil olaraq əhalinin yumurta və yumurta məhsullarına olan tələbatının azalması kimi qiymətləndirmək olar. Çünki son zamanlar isti hava şəraiti ilə əlaqədar olaraq yumurta və yumurta məhsullarına olan tələbat kifayət qədər azalıb. Bu da onun alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur".

Eyni zamanda yumurtanın geri qaytarılmamasına da toxunan mütəxəsis vurğulayıb:

"Yumurta mağazada satılıb mağazadan kənara çıxdısa, onu təzədən gətirib qaytarmaq mümkün deyil".

Sonda yenidən əvvəlki qiymətə qayıdan yumurtalar barədə də danışan Fərzəliyev deyib:

"Yumurtanın yenidən 19 qəpiyə qaldırılması da qəbul olunan hal deyil. Çünki hazırda yumurta istehsalına çəkilən xərc məlumdur. Qiymətin qaldırılmasını işbazların fəaliyyəti kimi dəyərləndirmək olar. Qiymətin aşağı düşməsini də keyfiyyətin aşağı olması ilə əlaqələndirə bilmərik. Çünki quşçuluqda toyuqlar bundan öncə də eyni qidalar ilə qidalandırılırdı. Sadəcə olaraq qiymətin azalması saxlanma müddətinin və saxlanma tələblərinin dəyişməsi ilə şərtləndirilir. Yəni, uzun müddət saxlamaq mümkün olmadığından yumurtanın qiymətini aşağı salıblar ki, qalmasın, satılsın. Efirlərin birində təsadüfən gördüm ki, hazırda bir çox ailələrdə soyuducunu yalnız və yalnız çox sayda yumurta ilə doldurublar. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, yumurtanın saxlanılmasının da bir həddi var. Bu həddən sonra yumurta həm keyfiyyətcə, həm də tərkibcə dəyişir. Ona görə də onun uzun müddət saxlanılması məqsədyönlü deyil".

Dəniz Pənahova
Median.Azскачать dle 11.3