2015-ci ildə çəkilmiş peyk görüntüsündə Qanadakı Bosumtvi gölünü əhatə edən qızılı zolaqlar görünür. Yerli aşanti xalqı tərəfindən müqəddəs hesab olunan bu göl və onun ətrafının təxminən 1 milyon il əvvəl nəhəng meteoritin Yerə düşməsi nəticəsində formalaşdığı bildirilir.

Bosumtvi gölü Qananın ikinci ən böyük şəhəri olan Kumasi şəhərinin cənub-şərqində yerləşir və sahəsi 19 kvadrat kilometrdir. Gölün dərinliyi 70 metrə çatır və o, ölkənin yeganə təbii gölü hesab olunur.

Məlumata görə, aşanti xalqı üçün Bosumtvi gölü müqəddəs məkan sayılır. Əfsanəyə əsasən, Akora Bombe adlı ovçu yaralı antilopu sehrli kiçik gölməçəyə qədər təqib edib. Bundan sonra kiçik su hövzəsi sürətlə böyüyərək bugünkü gölə çevrilib. Həmçinin inanılır ki, bu göl ruhların axirət həyatına keçməzdən əvvəl Yer ilə vidalaşdığı yerdir.

Alimlərin sözlərinə görə isə göl təxminən 1 milyon il əvvəl eni 1 kilometrə yaxın meteoritin Yerə çırpılması nəticəsində yaranıb. Bu hadisə Yer üzündə ən yaxşı qorunub qalan gənc mürəkkəb zərbə strukturlarından birini formalaşdırıb.

Qana Universitetinin Yer Elmləri kafedrasının baş müəllimi Marian Selorm Sapanın sözlərinə görə, bu miqyasda fəlakət onlarla kilometr ərazidə həyatı məhv edə bilərdi. O bildirib ki, belə hadisə bu gün baş versəydi, böyük ehtimalla Kumasi şəhərini tamamilə dağıdardı.

Uzaqdan zondlama analizləri göstərib ki, toqquşma zamanı ətrafa səpələnən material "bastion” tipli kraterlər kimi tanınan qaldırılmış laylı strukturlar yaradıb. Bu isə hadisə zamanı ərazinin yeraltı sularla örtülü olduğunu göstərir.

Qeyd olunur ki, bastion tipli kraterlər Yer üzündə nadir hallarda rast gəlinir, lakin Günəş sistemində, o cümlədən Marsda və Qanimed, Dione, Tetis və Xaron kimi göy cisimlərində daha geniş yayılıb. Buna görə də Bosumtvi gölünün araşdırılması Yer xaricindəki kraterlərin yaranma mexanizmini anlamağa kömək edə bilər.

2024-cü ildə çəkilmiş yeni peyk görüntüsü Bosumtvi gölü ətrafında qızıl hasilatının əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərir.

Tədqiqatlara əsasən, meteorit zərbəsi Yer qabığını parçalayaraq minerallarla zəngin maqmanın səthə qalxmasına şərait yaradıb. Nəticədə qızıl və digər qiymətli elementlərin dayaz damarları formalaşıb və onlar nəsillər boyu hasil edilib. Məhz bu fəaliyyət peyk görüntülərində görünən qızılı ləkə və xətlərin yaranmasına səbəb olub.

Son illərdə texnologiyanın inkişafı ilə qızıl hasilatının tempi daha da sürətlənib. 2024-cü il peyk görüntüsündə artan fəaliyyət nəticəsində daha geniş qızıl yataqlarının üzə çıxdığı görünür.скачать dle 11.3