Mənzil alarkən bu detalı bilməsəniz, ziyana düşəcəksiniz – Əmlak ekspertindən RƏY
Azərbaycanda mənzil sahəsinin hesablanması tez-tez alıcılar üçün problem yaradır. Bəzi hallarda müqavilədə göstərilən rəqəmlə “Çıxarış” və faktiki ölçü arasında fərq olur. Bu isə alıcıların narazılığına və etimadsızlığa səbəb olur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, sahə ölçüləri dəqiq və şəffaf şəkildə müəyyən edilməlidir. Bəs mənzil sahəsi necə hesablanmalıdır və hansı göstərici əsas götürülməlidir?
Onun sözlərinə görə, bu problemlər əsasən vətəndaşların bəzən bilmədən, bəzən isə bilərəkdən fərqli şərtlərlə mənzil almalarından qaynaqlanır. Yəni elə alıcılar var ki, müqavilə şərtlərini tam anlamadan razılaşır, digərləri isə mövcud fərqləri bilsələr də, buna şüurlu şəkildə razılıq verirlər.
Məsələ ilə bağlı əmlak məsələləri üzrə ekspert Anar Nəsirov Median.Az-a verdiyi açıqlamada bildirib ki, son bir neçə ildə vətəndaşlarla tikinti şirkətləri arasında mənzillərin sahəsinin hesablanması ilə bağlı müəyyən problemlər yaranmaqdadır.
Onun sözlərinə görə, bu problemlər əsasən vətəndaşların bəzən bilmədən, bəzən isə bilərəkdən fərqli şərtlərlə mənzil almalarından qaynaqlanır. Yəni elə alıcılar var ki, müqavilə şərtlərini tam anlamadan razılaşır, digərləri isə mövcud fərqləri bilsələr də, buna şüurlu şəkildə razılıq verirlər.Ekspert qeyd edir ki, problemin kökündə tikinti şirkətləri ilə Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən verilən çıxarış (kupça) arasında yaranan sahə fərqi dayanır. Bu fərq əsasən ölçü metodologiyasındakı fərqlərdən irəli gəlir:
“Belə ki, tikinti şirkətləri mənzili satarkən əksər hallarda sahəni xarici ölçülər üzrə hesablayırlar. Bu zaman mənzilin ümumi kvadratmetrinə yalnız yaşayış sahəsi deyil, həm də divar altları və hava boşluqları daxil edilir. Nəticədə müqavilədə göstərilən sahə real istifadə sahəsindən daha böyük görünür. Lakin çıxarış verilərkən yanaşma fərqli olur. Bu zaman yalnız mənzilin “net”, yəni faktiki istifadə olunan daxili sahəsi nəzərə alınır. Divar altları və hava boşluqları ümumi kvadrata daxil edilmir. Bu da avtomatik olaraq sahənin azalmasına səbəb olur.
Digər mühüm məqam isə eyvanlarla bağlıdır. Tikinti şirkətləri bütün hallarda eyvan sahəsini də tam şəkildə mənzilin ümumi kvadratmetrinə daxil edirlər. Halbuki çıxarış hazırlanarkən eyvan sahəsi tam deyil, yalnız üçdə bir hissəsi nəzərə alınır. Məsələn, əgər eyvanın sahəsi 6 kvadratmetrdirsə, çıxarışda bunun cəmi 2 kvadratmetri qeyd olunur, qalan hissə isə hesaba alınmır”.
A.Nəsirovun sözlərinə görə, bu kimi fərqlər müxtəlif amillərdən asılı olaraq dəyişə bilər:
“Xüsusilə eyvanların sayı çox və sahəsi geniş olduqda, ümumi fərq daha da artır. Eyni zamanda, əgər mənzil ilkin satış zamanı “çöldən-çölə” prinsipi ilə hesablanıbsa, bu halda ümumi sahədə təxminən 14-15 faiz fərq yarana bilər.
Məsələn, vətəndaş yeni tikilmiş binadan 100 kvadratmetr sahəsi olan mənzil aldığını düşünsə də, çıxarış əldə etdikdə bu sahənin təxminən 85-86 kvadratmetr olduğunu görə bilər. Yəni təxminən 14-15 kvadratmetr sahə divar altları və digər texniki amillərə görə çıxılır. Bu da alıcı üçün gözlənilməz vəziyyət yaradır və narazılıqlara səbəb olur”.
Ekspert vətəndaşlara tövsiyə edir ki, mənzil alarkən müqavilə şərtlərinə diqqətlə yanaşsınlar, sahənin hansı üsulla hesablandığını əvvəlcədən dəqiqləşdirsinlər və mümkün riskləri nəzərə alsınlar.
