Mojo.az Banner
13:38 Gəncə və Şəmkirdə torpaq sahələrinin kateqoriyası dəyişdirilib  |     13:08 Arpaçay su anbarı donub  |     12:44 Sabunçuda moped oğurlayanlar saxlanıldı  |     12:27 DİN bank kartlarından oğurluqlarla bağlı məlumat yaydı  |     12:15 Narkotikin təsirində qayda pozan "Shacman" sürücüsü həbs edildi - Video  |     12:14 Tanınmış cərrah vəfat etdi  |     12:08 Uzun müddət sonra "Nikosayağı"dan ilk paylaşım - Video  |     12:06 Qəbələdəki qəzada həlak olan 28 yaşlı Mətinin FOTOSU  |     12:02 Gürcüstan 87 əcnəbini deportasiya etdi: Aralarında Azərbaycan vətəndaşları da var  |     12:02 İrandan Azərbaycana 88 kiloqram narkotik keçirdi, məhkəmə bəraət verdi  |     11:57 İki kredit təşkilatının vəzifəli şəxsləri cərimələndilər  |     11:56 Mindən çox tələbə Azərbaycan universitetlərindən XARİC edildi  |     11:51 Rusiyada hosteldə baş verən yanğında dörd nəfər öldü  |     11:50 Qiymətli metallar ucuzlaşdı  |     11:49 Magistraturaya qəbul imtahanına sənəd verənlərin sayı açıqlanıb  |     11:48 Montyorun ölümünə görə ADY-nin əməkdaşına hökm oxundu  |     11:47 Şəmkirdə QƏZA: Ata öldü, azyaşlı oğlu xəsarət aldı  |     11:46 Vəfat edən oğlunun arvadını döyən qadına amnistiya tətbiq olundu  |     11:45 Ötən il Azərbaycanda 10-a yaxın meyitdən 50-dən çox transplantasiya həyata keçirilib  |     11:41 Azərbaycan neftinin qiyməti azalıb  |    
Left Banner
Right Banner

Alimlər neandertalların yoxa çıxmasının səbəbini müəyyən ediblər

01.03.2025 21:07 729
Alimlər neandertalların yoxa çıxmasının səbəbini müəyyən ediblər
Beynəlxalq alimlər qrupu neandertalların yoxa çıxmasına onların nəsillərinin tükənməsindən on minlərlə il əvvəl genetik müxtəlifliyin kritik şəkildə itirilməsinin səbəb olduğu hipotezini təsdiqləyib.

Araşdırma “Nature Communications” (NatCom) jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar neandertalların qalıqlarında daxili qulağın formasının təhlili kimi unikal bir metod tətbiq ediblər. Bəlli olub ki, təxminən 100 min il əvvəl populyasiyanın sayında kəskin azalma baş verib ki, bu da genetik müxtəlifliyin azalmasına səbəb olub.

“Daxili qulağın strukturu doğuşdan əvvəl formalaşır və demək olar ki, dəyişmir, buna görə də onun dəyişkənliyi genetik fərqlərin əla göstəricisidir”, – Binhemton Universitetindən antropoloq Rolf Kvam izah edib.

Alimlər Xorvatiyadakı Krpina neandertal dayanacağından (130 min il əvvəl) və Fransada, Belçikada və İsraildəki neandertalların sonrakı dayanacaqlarından (41-64 min il əvvəl) əldə edilən məlumatlara əsaslanıblar. Təhlil göstərib ki, bu dövrlər arasında genetik müxtəliflik əhəmiyyətli dərəcədə azalıb və bu, təxminən 40 min il əvvəl neandertalların yoxa çıxması ilə üst-üstə düşür.

“Biz ilk dəfə neandertalların nəsli kəsilməzdən əvvəl genetik müxtəlifliyin azaldığına dair bu qədər aydın sübut əldə etdik”, – tədqiqatın həmmüəllifi Alkala Universitetindən antropoloq Mersedes Konde-Valverde qeyd edib.

Maraqlıdır ki, Krpinadan tapılan qədim qalıqlar 430 min il yaşında olan nümunələrlə müqayisə edilə biləcək gözlənilməz dərəcədə yüksək müxtəliflik göstərib. Bu, erkən genetik böhran haqqında köhnə hipotezi təkzib edir və populyasiyanın əsas azalmasının nisbətən gec baş verdiyini göstərir.

Gələcəkdə alimlər bu metodu dünyanın digər nümunələrinə tətbiq etməyi planlaşdırırlar.скачать dle 11.3