"Kartdan karta göndər" deyən obyektləri 6 000 manat cərimə gözləyir
Azərbaycanda son dövrlər nağdsız ödənişlərdən yayınmanın ən populyar üsuluna çevrilmiş pulun kartdan karta göndərilməsini istəyən obyektləri sərt cəzalar gözləyir.
FED.az xəbər verir ki, son dövrlər həm nağdsız ödənişlərin genişləndirilməsi və plastik kartlardan istifadənin artırılması ilə bağlı ciddi islaharar aparılıb. Bu addımlar şəffaflığa, «kölgə iqtisadiyyatı»nın azalmasına və ödənişlərin dövlət büdcəsinə vaxtında çatdırılmasına xidmət edir. Ən əsası, nağdsız ödənişlər vətəndaşlar üçün rahat və sadə olmaqla yanaşı həm də sərfəlidir.
Vətəndaşlar nağdsız ödənişlərə görə bonuslar, hədiyyələr və əlavə mədaxil əldə edə bilirlər, nəticədə kartdan istifadəyə maraq sürətlə artır. Lakin son dövrlər pərakəndə ticarət və iaşə obyektlərində (restoran-kafelərdə) bəzi hallarda nağdsız ödənişlərin POS-terminalla deyil, «kartdan karta köçürmə» ilə tələb edilməsi halları artıb, bu qanun pozuntusu olmaqla yanaşı, həm də vətəndaşlara, alıcılara zərər vurur.
Alınan malı geri qaytarmaq mümkün olmur
Bir qədər əvvəl Dövlət Vergi Xidmətinin də bəyan etdiyi kimi, pərakəndə ticarət və iaşə obyektlərində ödənişlərin kartdan karta köçürülməsi istehlakçıların hüquqlarının pozulmasıdır. Çünki belə hallarda müştəriyə POS-terminaldan çıxarış və ya kassa çeki verilmir. Halbuki, kassa çeki satışı təsdiqləyən sənəddir və alıcı aldığı maldan narazı olduğu halda bu çek vasitəsilə alqı-satqını təsdiqləyib hüququnu tələb edə bilir. Kartdan karta köçürmə variantında isə çek verilmir və beləcə alıcının gələcəkdə öz hüquqlarını tələb etmək imkanını məhdudlaşır.
«Kartdan karta» köçürəndə bonuslar və ƏDV əldən çıxır
Əsas məsələlərdən biri – kartdan karta pul köçürüləndə müştərilər "ƏDV geri al” hüququndan məhrum olurlar.
Nəhayət, son vaxtlar banklar da kart əməliyyatlarına görə müştərilərə bonus verirlər, amma bu postetminalla əmsəliyyatlara aiddir, «kartdan-karta» olan əməliyyatlarda müştərilər ƏDV kimi bonusları da itirirlər. Beləliklə, ödənişi POS-terminalla deyil, «kartdan karta» üsulu ilə edən alıcı daha çox öz büdcəsinə zərər vermiş olur. Buna görə də onlar mal və xidmət aldıqları obyektlərdə pos-terminal tələb etməlidirlər.
"Kartdan karta köçürmə" - vergidən yayınmanın müasir üsuludur
Məsələ təkcə vətəndaşların ƏDV və bonus qazanmasında və ya aldıqları malı geri qaytarmaq imkanında deyil. «Kartdan karta köçürmə» üsulu faktiki olaraq vergidən yayınmanın yeni, necə deyərlər rəqəmsal üsuludur. Bunu edən sahibkarlar və obyektlər faktiki olaraq dövriyyələrini gizlədir və vergidən yayınırlar. Buna görə də Vergi Məcəlləsinə əsasən kartdan karta köçürmə qanun pozuntusu olaraq vergidənyayınma məqsədi daşıyır və belə əməliyyatlara yol verən vergi ödəyicilərinə vergi orqanı tərəfindən əlavə vergilər, faizlər hesablana və maliyyə sanksiyaları tətbiq oluna bilər.
6 000 manata qədər cərimə
Posterminalların quraşdırılmaması, posterminal quraşdırılmış obyektlərdə isə nağdsız ödənişlərin qəbulundan imtina edilməsinə görə 6 min manatadək cərimə nəzərdə tutulub.
Belə ki, bu hallara görə, hadisə ilk dəfə baş verdikdə 1000 manat, 2-ci dəfə baş verdikdə 3 000 manat, 3-cü və daha çox dəfə baş verdikdə isə 6000 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.
FED.az xəbər verir ki, son dövrlər həm nağdsız ödənişlərin genişləndirilməsi və plastik kartlardan istifadənin artırılması ilə bağlı ciddi islaharar aparılıb. Bu addımlar şəffaflığa, «kölgə iqtisadiyyatı»nın azalmasına və ödənişlərin dövlət büdcəsinə vaxtında çatdırılmasına xidmət edir. Ən əsası, nağdsız ödənişlər vətəndaşlar üçün rahat və sadə olmaqla yanaşı həm də sərfəlidir.
Vətəndaşlar nağdsız ödənişlərə görə bonuslar, hədiyyələr və əlavə mədaxil əldə edə bilirlər, nəticədə kartdan istifadəyə maraq sürətlə artır. Lakin son dövrlər pərakəndə ticarət və iaşə obyektlərində (restoran-kafelərdə) bəzi hallarda nağdsız ödənişlərin POS-terminalla deyil, «kartdan karta köçürmə» ilə tələb edilməsi halları artıb, bu qanun pozuntusu olmaqla yanaşı, həm də vətəndaşlara, alıcılara zərər vurur.
Alınan malı geri qaytarmaq mümkün olmur
Bir qədər əvvəl Dövlət Vergi Xidmətinin də bəyan etdiyi kimi, pərakəndə ticarət və iaşə obyektlərində ödənişlərin kartdan karta köçürülməsi istehlakçıların hüquqlarının pozulmasıdır. Çünki belə hallarda müştəriyə POS-terminaldan çıxarış və ya kassa çeki verilmir. Halbuki, kassa çeki satışı təsdiqləyən sənəddir və alıcı aldığı maldan narazı olduğu halda bu çek vasitəsilə alqı-satqını təsdiqləyib hüququnu tələb edə bilir. Kartdan karta köçürmə variantında isə çek verilmir və beləcə alıcının gələcəkdə öz hüquqlarını tələb etmək imkanını məhdudlaşır.
«Kartdan karta» köçürəndə bonuslar və ƏDV əldən çıxır
Əsas məsələlərdən biri – kartdan karta pul köçürüləndə müştərilər "ƏDV geri al” hüququndan məhrum olurlar.
Nəhayət, son vaxtlar banklar da kart əməliyyatlarına görə müştərilərə bonus verirlər, amma bu postetminalla əmsəliyyatlara aiddir, «kartdan-karta» olan əməliyyatlarda müştərilər ƏDV kimi bonusları da itirirlər. Beləliklə, ödənişi POS-terminalla deyil, «kartdan karta» üsulu ilə edən alıcı daha çox öz büdcəsinə zərər vermiş olur. Buna görə də onlar mal və xidmət aldıqları obyektlərdə pos-terminal tələb etməlidirlər.
"Kartdan karta köçürmə" - vergidən yayınmanın müasir üsuludur
Məsələ təkcə vətəndaşların ƏDV və bonus qazanmasında və ya aldıqları malı geri qaytarmaq imkanında deyil. «Kartdan karta köçürmə» üsulu faktiki olaraq vergidən yayınmanın yeni, necə deyərlər rəqəmsal üsuludur. Bunu edən sahibkarlar və obyektlər faktiki olaraq dövriyyələrini gizlədir və vergidən yayınırlar. Buna görə də Vergi Məcəlləsinə əsasən kartdan karta köçürmə qanun pozuntusu olaraq vergidənyayınma məqsədi daşıyır və belə əməliyyatlara yol verən vergi ödəyicilərinə vergi orqanı tərəfindən əlavə vergilər, faizlər hesablana və maliyyə sanksiyaları tətbiq oluna bilər.
6 000 manata qədər cərimə
Posterminalların quraşdırılmaması, posterminal quraşdırılmış obyektlərdə isə nağdsız ödənişlərin qəbulundan imtina edilməsinə görə 6 min manatadək cərimə nəzərdə tutulub.
Belə ki, bu hallara görə, hadisə ilk dəfə baş verdikdə 1000 manat, 2-ci dəfə baş verdikdə 3 000 manat, 3-cü və daha çox dəfə baş verdikdə isə 6000 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilir.
