Un və çörəyin qiyməti bu halda arta bilər – AÇIQLAMA
Azərbaycanda çörək istehsalı və satışı ilə bağlı tətbiq olunan ƏDV güzəştinin müddətinin başa çatması qarşıdakı dövrdə qiymətlərlə bağlı suallar yaradıb. Güzəştin yanvarın 1-dən qüvvədən düşməsi istehsalçıların xərclərinə və məhsulun maya dəyərinə müəyyən təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, çörəyin son satış qiymətinin formalaşmasına unun qiyməti, enerji və logistika xərcləri, əməkhaqqı və digər amillər də təsir edir. Buna görə güzəştin ləğvinin qiymətlərə necə və hansı həcmdə təsir edəcəyi ayrıca müzakirə olunur.
ƏDV güzəştinin yanvarın 1-dən dayandırılması çörəyin maya dəyərinə və son satış qiymətinə necə təsir edə bilər?
Bu barədə Median.Az-a açıqlamasında iqtisadçı Xalid Kərimli deyib ki, un məhsullarının, buğdanın idxalının və çörək istehsalının ƏDV-dən azad edilməsi ilə bağlı güzəştin müddəti başa çatsa da, onun uzadılması mümkündür:
“Un və çörək məhsullarının bahalaşması hökumətin hazırkı sosial siyasətinin məqsədlərinə uyğun deyil. Son illərdə ərzaq qiymətlərinin sürətlə artması, un və çörək məhsullarının isə əhalinin, xüsusilə sosial baxımdan həssas təbəqələrin gündəlik ərzaq büdcəsində mühüm yer tutması güzəştin davam etdirilməsini zəruri edə bilər. Vergi güzəştinin ləğvi yerli buğda istehsalının və un istehsalının avtomatik olaraq artmasına səbəb olmayacaq. Azərbaycanda yerli buğda istehsalı ümumi buğda tələbatının 55-60 faizini, ərzaqlıq buğdaya olan tələbatın isə yalnız 25 faizini ödəyir. Hökumətin ölkə daxilində ərzaqlıq buğda istehsalını artırmaq planları olsa da, hazırkı mərhələdə vergi güzəştlərinin ləğvi bu istiqamətdə ciddi nəticə verməyəcək. Əksinə, güzəştlərin ləğvi un məhsullarının qiymətinin 18 faizədək artmasına səbəb ola bilər”.
Onun fikrincə, un və çörək məhsullarına tələbat qiymət dəyişikliklərinə az həssasdır:
“Yəni qiymətlər artsa belə, bu məhsulların istehlak həcmi ciddi şəkildə azalmır. Buna görə də vergi güzəştinin ləğvi istehlakçıların xərclərini artıra, eyni zamanda, ərzaq inflyasiyasına əlavə təzyiq yarada bilər. Ərzaq qiymətlərinin yüksək olduğu hazırkı şəraitdə un və çörək məhsullarının bahalaşmasına səbəb ola biləcək addımlar hökumətin sosial siyasətinin məqsədlərinə uyğun deyil. Bu səbəbdən o, ƏDV güzəştinin müddətinin uzadılacağını gözləyir. Güzəştin davam etdirilməsi yerli istehsalın artırılması problemini həll etməsə də, hazırkı mərhələdə qiymət artımının qarşısının alınması baxımından əhəmiyyətlidir”.
Aysel
ƏDV güzəştinin yanvarın 1-dən dayandırılması çörəyin maya dəyərinə və son satış qiymətinə necə təsir edə bilər?
Bu barədə Median.Az-a açıqlamasında iqtisadçı Xalid Kərimli deyib ki, un məhsullarının, buğdanın idxalının və çörək istehsalının ƏDV-dən azad edilməsi ilə bağlı güzəştin müddəti başa çatsa da, onun uzadılması mümkündür:
“Un və çörək məhsullarının bahalaşması hökumətin hazırkı sosial siyasətinin məqsədlərinə uyğun deyil. Son illərdə ərzaq qiymətlərinin sürətlə artması, un və çörək məhsullarının isə əhalinin, xüsusilə sosial baxımdan həssas təbəqələrin gündəlik ərzaq büdcəsində mühüm yer tutması güzəştin davam etdirilməsini zəruri edə bilər. Vergi güzəştinin ləğvi yerli buğda istehsalının və un istehsalının avtomatik olaraq artmasına səbəb olmayacaq. Azərbaycanda yerli buğda istehsalı ümumi buğda tələbatının 55-60 faizini, ərzaqlıq buğdaya olan tələbatın isə yalnız 25 faizini ödəyir. Hökumətin ölkə daxilində ərzaqlıq buğda istehsalını artırmaq planları olsa da, hazırkı mərhələdə vergi güzəştlərinin ləğvi bu istiqamətdə ciddi nəticə verməyəcək. Əksinə, güzəştlərin ləğvi un məhsullarının qiymətinin 18 faizədək artmasına səbəb ola bilər”.
Onun fikrincə, un və çörək məhsullarına tələbat qiymət dəyişikliklərinə az həssasdır:
“Yəni qiymətlər artsa belə, bu məhsulların istehlak həcmi ciddi şəkildə azalmır. Buna görə də vergi güzəştinin ləğvi istehlakçıların xərclərini artıra, eyni zamanda, ərzaq inflyasiyasına əlavə təzyiq yarada bilər. Ərzaq qiymətlərinin yüksək olduğu hazırkı şəraitdə un və çörək məhsullarının bahalaşmasına səbəb ola biləcək addımlar hökumətin sosial siyasətinin məqsədlərinə uyğun deyil. Bu səbəbdən o, ƏDV güzəştinin müddətinin uzadılacağını gözləyir. Güzəştin davam etdirilməsi yerli istehsalın artırılması problemini həll etməsə də, hazırkı mərhələdə qiymət artımının qarşısının alınması baxımından əhəmiyyətlidir”.
Aysel
