Əhalinin istehlak xərclərinin formalaşmasında bank kreditlərinin və digər maliyyə alətlərinin də müəyyən rolu var.
Kreditlərə çıxış imkanlarının genişlənməsi və borclanma şərtlərinin dəyişməsi əhalinin xüsusilə iri həcmli alışlara olan tələbatını artıra bilər. Tələbin yüksəlməsi isə mənzil, avtomobil, məişət texnikası və digər istehlak bazarlarında qiymət dinamikasına təsir göstərən amillərdən birinə çevrilə bilər. Digər tərəfdən, kredit faizlərinin yüksək olması və borclanma imkanlarının məhdudlaşması istehlakçıların xərclərini azaltmasına səbəb ola bilər. Bu baxımdan kredit əlçatanlığındakı dəyişikliklərin bazarda tələbə və qiymətlərə təsiri xüsusi maraq doğurur.

Tanınmış bank eksperti Emin Kərimov Median.Az-a açıqlamasında bildirib ki, kreditlər əsasən hədəfli və məqsədli olur:

“Xüsusilə mikrokreditlər, biznes kreditləri, avtokreditlər, təhsil və təmir üçün verilən kreditlər konkret təyinatlar üzrə əməliyyatların və proseslərin maliyyələşdirilməsinə yönəldilir. Buna görə də onların inflyasiyanın artmasına və ya azalmasına təsiri cüzi olur. İstehlak kreditlərinin də bu sahədə müəyyən təsiri var. Məsələn, avtomobil, elektrikli avtomobil, mebel və digər nisbətən bahalı məhsulların alınması üçün kreditlərdən istifadə edilir. Bu məhsullar hər kəs üçün əlçatan olmadığından kreditlər onların əldə olunmasını müəyyən qədər asanlaşdırır. Lakin bu məhsullar gündəlik tələbat malları olmadığı və kütləvi şəkildə alınmadığı üçün istehlak kreditlərinin inflyasiya yaratdığını düşünmürəm. Hər kəs avtomobil almır və ya mebelini tez-tez yeniləmir. Eyni vəziyyət təhsil kreditlərinə də aiddir. Məsələn, xaricdə təhsil haqqının ödənilməsi üçün kreditlərdən istifadə edənlərin sayı çox deyil. Bu səbəbdən həmin kreditlərin inflyasiyaya təsiri məhdud olur”.

O qeyd eidb ki, ərzaq, geyim və digər nisbətən ucuz məhsulların alınması üçün kreditlərin verilməsi isə müəyyən canlanma yarada və həmin məhsullara tələbi artıra bilər:

“Lakin gündəlik tələbat malları üzrə kreditləşmə, xüsusilə taksit kartları vasitəsilə maliyyələşmə, nisbətən az həcmdədir. Buna görə də onların inflyasiyaya təsiri böyük olmaya bilər. Ümumiyyətlə, inflyasiyanın yaranması və dəyişməsi bir çox digər amillərlə daha sıx bağlıdır. Kreditlərin müəyyən təsiri olsa da, bu təsir digər amillərlə müqayisədə yüksək səviyyədə deyil və daha çox idarəolunan xarakter daşıyır. Kredit bazarı da əsasən tələb və təklif əsasında formalaşır. Burada ciddi sıçrayışlar olmadığı halda kreditlərin inflyasiyaya təsiri daha çox ayrı-ayrı sahələrlə məhdudlaşa və müəyyən dövrləri əhatə edə bilər. Buna görə də kreditlərin inflyasiyaya ciddi təsir etdiyini düşünmürəm”.

Ayselскачать dle 11.3