İnsan saçı qalınlığındakı kristallar 454 milyon illik sirri açdı
Alimlər təxminən 454 milyon il əvvəl baş vermiş nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyini İngiltərənin şərq sahillərinin altında müəyyənləşdiriblər. Zirkon kristallarından əldə edilən məlumatlar illərdir araşdırılan Kinnekulle kül təbəqəsinin sirrini açıb.
Median.Az xəbər verir ki, təxminən 454 milyon il əvvəl baş vermiş nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyi İngiltərənin şərq sahillərinin altında aşkarlanıb. Mənşəyi illərdir araşdırılan Kinnekulle tefra təbəqəsindən əldə edilən izlər püskürmənin mərkəzinin hazırda Uoş estuarisinin altında basdırılmış nəhəng kaldera sistemi ilə əlaqəli olduğunu ortaya qoyub.
“Geological Society of America”nın (GSA) Bulletin jurnalında dərc olunan araşdırmada İngiltərə Geoloji Tədqiqatlar Qurumu (BGS) və Oslo Universitetinin alimləri mühüm ipucunun izinə düşüblər. Linkolnşir və Norfolkda qazılmış quyulardan çıxarılan zirkon kristalları yenidən araşdırılıb.
İnsan saçı qalınlığında olan bu kristallardakı uran və qurğuşun izotoplarını təhlil edən tədqiqatçılar mineralların təxminən 454,4 milyon il əvvəl əmələ gəldiyini müəyyənləşdiriblər. Bu tarix Norveç, İsveç, Baltikyanı bölgə, Belarus və Polşa boyunca uzanan Kinnekulle kül təbəqəsindəki kristalların yaşı ilə tam üst-üstə düşür.
Əldə olunan nəticələr onilliklər ərzində mənbəyi axtarılan kül təbəqəsinin hansı vulkanik sistemdən yarandığını da ortaya çıxarıb. Püskürmənin mərkəzi bu gün Uoş estuarisinin altında yerləşən və “Uoş maqmatik kompleksi” adlandırılan kaldera sistemi kimi müəyyən edilib.
Püskürmə dinozavrların meydana çıxmasından təxminən 200 milyon il əvvəl baş verib. Yüzlərlə kub kilometr qaya və kül minlərlə hidrogen bombasının gücünə bərabər şiddətlə stratosferə atılıb.
Həmin dövrdə İngiltərə ilə Skandinaviya arasında Tornquist dənizi yerləşirdi. Vulkan püskürməsi nəticəsində atmosferə yüksələn küllər bu dənizi keçərək qədim dənizin dibinə çöküb və bu gün Kinnekulle kül təbəqəsi kimi tanınan geniş geoloji formalaşmanı yaradıb.
Tədqiqatçıların müəyyən etdiyi sistem hazırda İngiltərə sahillərinin altında basdırılmış vəziyyətdədir. Yaxşı xəbər isə nəhəng vulkanik strukturun yenidən püskürmə riski daşımamasıdır.
Median.Az xəbər verir ki, təxminən 454 milyon il əvvəl baş vermiş nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyi İngiltərənin şərq sahillərinin altında aşkarlanıb. Mənşəyi illərdir araşdırılan Kinnekulle tefra təbəqəsindən əldə edilən izlər püskürmənin mərkəzinin hazırda Uoş estuarisinin altında basdırılmış nəhəng kaldera sistemi ilə əlaqəli olduğunu ortaya qoyub.
“Geological Society of America”nın (GSA) Bulletin jurnalında dərc olunan araşdırmada İngiltərə Geoloji Tədqiqatlar Qurumu (BGS) və Oslo Universitetinin alimləri mühüm ipucunun izinə düşüblər. Linkolnşir və Norfolkda qazılmış quyulardan çıxarılan zirkon kristalları yenidən araşdırılıb.
İnsan saçı qalınlığında olan bu kristallardakı uran və qurğuşun izotoplarını təhlil edən tədqiqatçılar mineralların təxminən 454,4 milyon il əvvəl əmələ gəldiyini müəyyənləşdiriblər. Bu tarix Norveç, İsveç, Baltikyanı bölgə, Belarus və Polşa boyunca uzanan Kinnekulle kül təbəqəsindəki kristalların yaşı ilə tam üst-üstə düşür.
Əldə olunan nəticələr onilliklər ərzində mənbəyi axtarılan kül təbəqəsinin hansı vulkanik sistemdən yarandığını da ortaya çıxarıb. Püskürmənin mərkəzi bu gün Uoş estuarisinin altında yerləşən və “Uoş maqmatik kompleksi” adlandırılan kaldera sistemi kimi müəyyən edilib.
Püskürmə dinozavrların meydana çıxmasından təxminən 200 milyon il əvvəl baş verib. Yüzlərlə kub kilometr qaya və kül minlərlə hidrogen bombasının gücünə bərabər şiddətlə stratosferə atılıb.
Həmin dövrdə İngiltərə ilə Skandinaviya arasında Tornquist dənizi yerləşirdi. Vulkan püskürməsi nəticəsində atmosferə yüksələn küllər bu dənizi keçərək qədim dənizin dibinə çöküb və bu gün Kinnekulle kül təbəqəsi kimi tanınan geniş geoloji formalaşmanı yaradıb.
Tədqiqatçıların müəyyən etdiyi sistem hazırda İngiltərə sahillərinin altında basdırılmış vəziyyətdədir. Yaxşı xəbər isə nəhəng vulkanik strukturun yenidən püskürmə riski daşımamasıdır.
