Orqanizmdə dəmir çatışmazlığını necə bilmək olar? - 5 əlamət
Üzdə və gözlərdə baş verən bəzi dəyişikliklər orqanizmdə dəmir çatışmazlığının əlaməti ola bilər. Bununla belə, bu əlamətlər digər səbəblərlə də əlaqəli ola bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Verywell Health" nəşri yazıb.
Məqalənin müəllifi, əczaçılıq elmləri doktoru Aişə Gülzar bildirib ki, aşağıda sadalanan əlamətlərdən hər hansı biri, xüsusilə də yorğunluq, nəfəs darlığı və ya başgicəllənmə ilə birlikdə müşahidə olunarsa, dərhal dəmir preparatları qəbul etməyə başlamaq olmaz. İlk növbədə həkimə müraciət etmək lazımdır.
"Əgər buna ehtiyac yoxdursa, reseptsiz satılan dəmir tərkibli əlavələri qəbul etməyə başlamayın. Dəmir preparatlarının həddindən artıq qəbulu zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Həkim simptomlarınızı qiymətləndirəcək və zəruri analizləri təyin edəcək", – deyə Aişə Gülzar vurğulayıb.
Ekspert dəmir çatışmazlığı zamanı üzdə və gözlərdə müşahidə oluna biləcək beş əsas əlaməti sadalayıb.
1. Aşağı göz qapağının daxili selikli qişasının solğunlaşması
Aişə Gülzarın sözlərinə görə, aşağı göz qapağının daxili selikli qişası normalda çəhrayı və ya parlaq qırmızı rəngdə olur. Burada oksigenlə zəngin, tərkibində dəmir olan hemoqlobini daşıyan çoxsaylı xırda qan damarları yerləşir.
"International Journal of Women's Health" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya əsasən, qanda dəmirin azalması hemoqlobinin səviyyəsinə təsir göstərir. Dəmir çatışmazlığı zamanı göz qapağının daxili selikli qişasının rəngi çəhrayıdan solğun ağ və ya açıq şaftalı rənginə çevrilə bilər. Bu vəziyyət konyunktivanın solğunluğu adlanır və tibbi müayinə zamanı dəmir çatışmazlığının klinik əlamətlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
2. Gözaltı tünd halqalar
Gözaltı tünd halqaların yaranmasının yuxusuzluq, irsiyyət, hormonal dəyişikliklər və müxtəlif xəstəliklər kimi bir çox səbəbi var. Bəzi hallarda bu, dəmir çatışmazlığının nəticəsi ola bilər. Çünki bu zaman toxumalara oksigenin daşınması azalır. Lakin müəllif vurğulayır ki, təkcə gözaltı tünd halqalar dəmir çatışmazlığının etibarlı göstəricisi hesab edilmir.
3. Gözlərin quruluğu və ya qaşınması
Göz yaşı vəziləri gözün nəmliyini təmin edən göz yaşı ifraz edir. Dəmir çatışmazlığı bu vəzilərin fəaliyyətini zəiflədə bilər. "The Kaohsiung Journal of Medical Sciences" jurnalında dərc olunmuş araşdırmanın nəticələrinə görə, bu vəziyyət göz yaşı ifrazının azalmasına, nəticədə isə gözlərdə quruluq, qaşınma və yanma hissinin yaranmasına səbəb ola bilər.
4. Dərinin solğunlaşması
Ekspert bildirib ki, qana parlaq qırmızı rəngi verən hemoqlobindir. Oksigenlə zəngin qan dövranı dəriyə təbii parlaqlıq və sağlam görünüş verir. Dəmir çatışmazlığı zamanı orqanizm kifayət qədər hemoqlobin istehsal edə bilmir və nəticədə dəri və dodaqlar daha solğun görünür. Bu nəticə "Indian Journal of Hematology and Blood Transfusion" jurnalında dərc olunmuş araşdırmada da qeyd olunub.
Aişə Gülzarın sözlərinə görə, dəmir çatışmazlığı ağır olduqda dəridə qan dövranı azalır, eyni zamanda həyati vacib orqanlara qan axını artır. Bu da dərinin daha solğun, bəzən isə sarımtıl görünməsinə səbəb ola bilər.
5. Ağız kənarlarında çatlar və yaralar
Angular xeylit ağızın künclərində yaranan geniş yayılmış iltihabi xəstəlikdir. Bu vəziyyət ağızın bir və ya hər iki küncündə qıcıqlanma, çatlar və yaraların əmələ gəlməsi ilə müşayiət olunur. Nəşrin məlumatına görə, bu da dəmir çatışmazlığının klinik əlamətlərindən biri hesab edilir.
Müəllif izah edir ki, dəmir hüceyrələrin yenilənməsi və immun sisteminin normal fəaliyyəti üçün mühüm rol oynayır. Dəmir çatışmazlığı dodaqların və ağız boşluğunun epitel toxumalarının nazilməsinə, qurumasına və asan zədələnməsinə səbəb olur. Bundan əlavə, zədələnmiş toxumalar bakterial və ya göbələk mənşəli infeksiyalara daha həssas olur ki, bu da yaraların və digər dəri zədələrinin yaranmasına gətirib çıxara bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Verywell Health" nəşri yazıb.
Məqalənin müəllifi, əczaçılıq elmləri doktoru Aişə Gülzar bildirib ki, aşağıda sadalanan əlamətlərdən hər hansı biri, xüsusilə də yorğunluq, nəfəs darlığı və ya başgicəllənmə ilə birlikdə müşahidə olunarsa, dərhal dəmir preparatları qəbul etməyə başlamaq olmaz. İlk növbədə həkimə müraciət etmək lazımdır.
"Əgər buna ehtiyac yoxdursa, reseptsiz satılan dəmir tərkibli əlavələri qəbul etməyə başlamayın. Dəmir preparatlarının həddindən artıq qəbulu zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Həkim simptomlarınızı qiymətləndirəcək və zəruri analizləri təyin edəcək", – deyə Aişə Gülzar vurğulayıb.
Ekspert dəmir çatışmazlığı zamanı üzdə və gözlərdə müşahidə oluna biləcək beş əsas əlaməti sadalayıb.
1. Aşağı göz qapağının daxili selikli qişasının solğunlaşması
Aişə Gülzarın sözlərinə görə, aşağı göz qapağının daxili selikli qişası normalda çəhrayı və ya parlaq qırmızı rəngdə olur. Burada oksigenlə zəngin, tərkibində dəmir olan hemoqlobini daşıyan çoxsaylı xırda qan damarları yerləşir.
"International Journal of Women's Health" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya əsasən, qanda dəmirin azalması hemoqlobinin səviyyəsinə təsir göstərir. Dəmir çatışmazlığı zamanı göz qapağının daxili selikli qişasının rəngi çəhrayıdan solğun ağ və ya açıq şaftalı rənginə çevrilə bilər. Bu vəziyyət konyunktivanın solğunluğu adlanır və tibbi müayinə zamanı dəmir çatışmazlığının klinik əlamətlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
2. Gözaltı tünd halqalar
Gözaltı tünd halqaların yaranmasının yuxusuzluq, irsiyyət, hormonal dəyişikliklər və müxtəlif xəstəliklər kimi bir çox səbəbi var. Bəzi hallarda bu, dəmir çatışmazlığının nəticəsi ola bilər. Çünki bu zaman toxumalara oksigenin daşınması azalır. Lakin müəllif vurğulayır ki, təkcə gözaltı tünd halqalar dəmir çatışmazlığının etibarlı göstəricisi hesab edilmir.
3. Gözlərin quruluğu və ya qaşınması
Göz yaşı vəziləri gözün nəmliyini təmin edən göz yaşı ifraz edir. Dəmir çatışmazlığı bu vəzilərin fəaliyyətini zəiflədə bilər. "The Kaohsiung Journal of Medical Sciences" jurnalında dərc olunmuş araşdırmanın nəticələrinə görə, bu vəziyyət göz yaşı ifrazının azalmasına, nəticədə isə gözlərdə quruluq, qaşınma və yanma hissinin yaranmasına səbəb ola bilər.
4. Dərinin solğunlaşması
Ekspert bildirib ki, qana parlaq qırmızı rəngi verən hemoqlobindir. Oksigenlə zəngin qan dövranı dəriyə təbii parlaqlıq və sağlam görünüş verir. Dəmir çatışmazlığı zamanı orqanizm kifayət qədər hemoqlobin istehsal edə bilmir və nəticədə dəri və dodaqlar daha solğun görünür. Bu nəticə "Indian Journal of Hematology and Blood Transfusion" jurnalında dərc olunmuş araşdırmada da qeyd olunub.
Aişə Gülzarın sözlərinə görə, dəmir çatışmazlığı ağır olduqda dəridə qan dövranı azalır, eyni zamanda həyati vacib orqanlara qan axını artır. Bu da dərinin daha solğun, bəzən isə sarımtıl görünməsinə səbəb ola bilər.
5. Ağız kənarlarında çatlar və yaralar
Angular xeylit ağızın künclərində yaranan geniş yayılmış iltihabi xəstəlikdir. Bu vəziyyət ağızın bir və ya hər iki küncündə qıcıqlanma, çatlar və yaraların əmələ gəlməsi ilə müşayiət olunur. Nəşrin məlumatına görə, bu da dəmir çatışmazlığının klinik əlamətlərindən biri hesab edilir.
Müəllif izah edir ki, dəmir hüceyrələrin yenilənməsi və immun sisteminin normal fəaliyyəti üçün mühüm rol oynayır. Dəmir çatışmazlığı dodaqların və ağız boşluğunun epitel toxumalarının nazilməsinə, qurumasına və asan zədələnməsinə səbəb olur. Bundan əlavə, zədələnmiş toxumalar bakterial və ya göbələk mənşəli infeksiyalara daha həssas olur ki, bu da yaraların və digər dəri zədələrinin yaranmasına gətirib çıxara bilər.
