Alimlər kosmosda qalaktikaları məhv edən güclü küləklər aşkar etdi
Astronomlar bütün qalaktikaları məhv edə biləcək güclü küləklərin erkən kainatın niyə "ölü" dünyalarla dolu olduğunu izah edə biləcəyini söyləyirlər, baxmayaraq ki, onlar böyüməli və çiçəklənmə dövrünə girməli idilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Futurism" yazır.
Yeni araşdırmada alimlər Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan istifadə edərək kainatın yaranmasından cəmi bir milyard il sonra mövcud olmuş qalaktikanı müşahidə ediblər. Nəticələr göstərib ki, həmin qalaktika daxilindən nəhəng soyuq qaz axını xaricə doğru sürətlə atılır və ulduz yaranması üçün lazım olan materialı məhv edir.
Alimlərin fikrincə, bu proses davam etsə, qalaktika 50 milyon ildən az müddətdə "ölə” bilər.
"Ölü qalaktika” nədir?
"Ölü qalaktika” artıq yeni ulduzlar formalaşmayan qalaktikalara deyilir. Maraqlıdır ki, astronomlar erkən kainatda belə qalaktikaların böyük sayda mövcud olduğunu aşkarlayıblar. Bu isə onların necə bu qədər tez "ölə” bildiyi sualını ortaya çıxarır.
Əvvəllər əsas səbəb kimi yalnız superkütləli qara dəliklər göstərilirdi. Lakin yeni müşahidələr göstərir ki, daha geniş yayılmış mexanizmlər də bu prosesdə rol oynaya bilər.
CRISTAL-02 qalaktikasında aşkar edilən fenomen
Tədqiqatçılar CRISTAL-02 adlı sistemə baxış keçiriblər. Bu obyekt əslində bir neçə qalaktikanın toqquşma və birləşmə mərhələsində olan kompleksidir.
Bu proses zamanı qaz sıxılır və ulduz yaranması kəskin artır — bəzi hallarda iki dəfə daha sürətli. Lakin bu "ulduz partlayışı” eyni zamanda güclü kosmik küləklər yaradır.
Yeni yaranan kütləvi ulduzlar qısa ömürlü olur və supernova partlayışları ilə ətraf mühiti daha da güclü şəkildə "təmizləyir”. Nəticədə qalaktikanın öz qazı kosmosa atılır və ulduz yaranması dayanır.
Alimlərin fikrincə, erkən kainatda qalaktika toqquşmaları çox daha tez-tez baş verdiyi üçün bu proses geniş yayılmış ola bilər. Bu da niyə kosmosun erkən dövründə bu qədər "ölü qalaktika” gördüyümüzü izah edə bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Futurism" yazır.
Yeni araşdırmada alimlər Ceyms Uebb Kosmik Teleskopundan istifadə edərək kainatın yaranmasından cəmi bir milyard il sonra mövcud olmuş qalaktikanı müşahidə ediblər. Nəticələr göstərib ki, həmin qalaktika daxilindən nəhəng soyuq qaz axını xaricə doğru sürətlə atılır və ulduz yaranması üçün lazım olan materialı məhv edir.
Alimlərin fikrincə, bu proses davam etsə, qalaktika 50 milyon ildən az müddətdə "ölə” bilər.
"Ölü qalaktika” nədir?
"Ölü qalaktika” artıq yeni ulduzlar formalaşmayan qalaktikalara deyilir. Maraqlıdır ki, astronomlar erkən kainatda belə qalaktikaların böyük sayda mövcud olduğunu aşkarlayıblar. Bu isə onların necə bu qədər tez "ölə” bildiyi sualını ortaya çıxarır.
Əvvəllər əsas səbəb kimi yalnız superkütləli qara dəliklər göstərilirdi. Lakin yeni müşahidələr göstərir ki, daha geniş yayılmış mexanizmlər də bu prosesdə rol oynaya bilər.
CRISTAL-02 qalaktikasında aşkar edilən fenomen
Tədqiqatçılar CRISTAL-02 adlı sistemə baxış keçiriblər. Bu obyekt əslində bir neçə qalaktikanın toqquşma və birləşmə mərhələsində olan kompleksidir.
Bu proses zamanı qaz sıxılır və ulduz yaranması kəskin artır — bəzi hallarda iki dəfə daha sürətli. Lakin bu "ulduz partlayışı” eyni zamanda güclü kosmik küləklər yaradır.
Yeni yaranan kütləvi ulduzlar qısa ömürlü olur və supernova partlayışları ilə ətraf mühiti daha da güclü şəkildə "təmizləyir”. Nəticədə qalaktikanın öz qazı kosmosa atılır və ulduz yaranması dayanır.
Alimlərin fikrincə, erkən kainatda qalaktika toqquşmaları çox daha tez-tez baş verdiyi üçün bu proses geniş yayılmış ola bilər. Bu da niyə kosmosun erkən dövründə bu qədər "ölü qalaktika” gördüyümüzü izah edə bilər.
