Səhər yeməyində bunları birlikdə yemək ZİYANDIR
Səhər yeməyi günün ən vacib qidalanma mərhələsi hesab olunur. Mütəxəssislər günə necə başladığımızın günboyu enerjimizə, diqqətimizə və həzm sistemimizin işinə birbaşa təsir etdiyini deyir.
Lakin çox vaxt diqqətdən qaçan mühüm bir məqam var: səhər nə yediyimiz qədər, hansı qidaları bir-biri ilə qarışdırdığımız da sağlamlığımız üçün həlledicidir.
İk baxışdan faydalı görünən bəzi kombinasiyalar əslində orqanizmi yükləyir, maddələr mübadiləsini zəiflədir və zamanla ciddi problemlərə yol aça bilər. Məsələn, səhər süfrələrinin klassik seçimi olan yumurta və kolbasa bir çox evdə ayrılmaz ikili sayılır. Halbuki emal olunmuş ət məhsullarında olan konservantlar yumurtanın zülalı ilə birlikdə həzm sisteminə əlavə yük yaradır. Bu cür kombinasiyalar uzunmüddətli dövrdə ürək-damar sistemi üçün də riskli hesab olunur. Dietoloqlar yumurtanı daha çox tərəvəz və göyərti ilə birlikdə qəbul etməyi tövsiyə edirlər.
Eyni şəkildə, sağlam qida kimi tanınan süd və bananın birlikdə qəbulu da hər kəs üçün uyğun deyil. Bu qarışıq bəzi insanlarda şişkinlik, ağırlıq hissi və halsızlıq yarada bilər. Xüsusilə həssas mədəsi olanlar üçün süd-banan kombinasiyası səhər saatlarında orqanizmi yormaqdan başqa bir nəticə vermir. Səhər yeməyində tez-tez edilən başqa bir səhv portağal şirəsinin pendir, qatıq və digər süd məhsulları ilə birlikdə içilməsidir. Turş meyvələr süd zülalının həzmini çətinləşdirir, mədə turşuluğunu artırır və yanma hissinə səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər sitrus meyvələrini süd məhsullarından bir qədər sonra qəbul etməyi daha sağlam sayırlar. Bir çox insan üçün sadə və tez səhər yeməyi ağ çörək üzərinə mürəbbə və ya bal sürtüb çay içməkdən ibarətdir. Lakin bu cür qidalanma qan şəkərinin sürətlə yüksəlib eyni sürətlə düşməsinə səbəb olur. Nəticədə günün ilk saatlarında yorğunluq, tez acma və diqqət dağınıqlığı ortaya çıxır. Bu cür səhər yeməyi uzunmüddətli perspektivdə maddələr mübadiləsinə də mənfi təsir göstərir. Qəhvə ilə bağlı vərdişlər də ayrıca risk daşıyır.
Acqarına və ya şirin qidalarla birlikdə içilən qəhvə dəmirin orqanizmə sorulmasını azaldır, bəzi hallarda isə hormonal balansı poza bilər. Bu səbəbdən qəhvəni səhər yeməyindən bir qədər sonra içmək daha məqsədəuyğundur. Azərbaycanda geniş yayılmış başqa bir vərdiş isə pendirlə birlikdə şəkərli çay içməkdir. Şəkər kalsiumun mənimsənilməsinə mane olur və bu da sümüklər və dişlər üçün gözlənilən faydanı azaldır. Mütəxəssislər çayı şəkərsiz içməyi və ya şəkər əvəzinə az miqdarda bal istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam səhər yeməyi ağır və qarışıq olmamalıdır. Doğru seçilməmiş qida kombinasiyaları günə halsız başlamağa, həzm problemlərinə və uzunmüddətli sağlamlıq risklərinə səbəb ola bilər. Unutmaq olmaz ki, səhər süfrəsi təkcə günün ilk yeməyi deyil, həm də sağlam həyat tərzinin əsas təməlidir.
Lakin çox vaxt diqqətdən qaçan mühüm bir məqam var: səhər nə yediyimiz qədər, hansı qidaları bir-biri ilə qarışdırdığımız da sağlamlığımız üçün həlledicidir.
İk baxışdan faydalı görünən bəzi kombinasiyalar əslində orqanizmi yükləyir, maddələr mübadiləsini zəiflədir və zamanla ciddi problemlərə yol aça bilər. Məsələn, səhər süfrələrinin klassik seçimi olan yumurta və kolbasa bir çox evdə ayrılmaz ikili sayılır. Halbuki emal olunmuş ət məhsullarında olan konservantlar yumurtanın zülalı ilə birlikdə həzm sisteminə əlavə yük yaradır. Bu cür kombinasiyalar uzunmüddətli dövrdə ürək-damar sistemi üçün də riskli hesab olunur. Dietoloqlar yumurtanı daha çox tərəvəz və göyərti ilə birlikdə qəbul etməyi tövsiyə edirlər.
Eyni şəkildə, sağlam qida kimi tanınan süd və bananın birlikdə qəbulu da hər kəs üçün uyğun deyil. Bu qarışıq bəzi insanlarda şişkinlik, ağırlıq hissi və halsızlıq yarada bilər. Xüsusilə həssas mədəsi olanlar üçün süd-banan kombinasiyası səhər saatlarında orqanizmi yormaqdan başqa bir nəticə vermir. Səhər yeməyində tez-tez edilən başqa bir səhv portağal şirəsinin pendir, qatıq və digər süd məhsulları ilə birlikdə içilməsidir. Turş meyvələr süd zülalının həzmini çətinləşdirir, mədə turşuluğunu artırır və yanma hissinə səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər sitrus meyvələrini süd məhsullarından bir qədər sonra qəbul etməyi daha sağlam sayırlar. Bir çox insan üçün sadə və tez səhər yeməyi ağ çörək üzərinə mürəbbə və ya bal sürtüb çay içməkdən ibarətdir. Lakin bu cür qidalanma qan şəkərinin sürətlə yüksəlib eyni sürətlə düşməsinə səbəb olur. Nəticədə günün ilk saatlarında yorğunluq, tez acma və diqqət dağınıqlığı ortaya çıxır. Bu cür səhər yeməyi uzunmüddətli perspektivdə maddələr mübadiləsinə də mənfi təsir göstərir. Qəhvə ilə bağlı vərdişlər də ayrıca risk daşıyır.
Acqarına və ya şirin qidalarla birlikdə içilən qəhvə dəmirin orqanizmə sorulmasını azaldır, bəzi hallarda isə hormonal balansı poza bilər. Bu səbəbdən qəhvəni səhər yeməyindən bir qədər sonra içmək daha məqsədəuyğundur. Azərbaycanda geniş yayılmış başqa bir vərdiş isə pendirlə birlikdə şəkərli çay içməkdir. Şəkər kalsiumun mənimsənilməsinə mane olur və bu da sümüklər və dişlər üçün gözlənilən faydanı azaldır. Mütəxəssislər çayı şəkərsiz içməyi və ya şəkər əvəzinə az miqdarda bal istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam səhər yeməyi ağır və qarışıq olmamalıdır. Doğru seçilməmiş qida kombinasiyaları günə halsız başlamağa, həzm problemlərinə və uzunmüddətli sağlamlıq risklərinə səbəb ola bilər. Unutmaq olmaz ki, səhər süfrəsi təkcə günün ilk yeməyi deyil, həm də sağlam həyat tərzinin əsas təməlidir.
