117 yaşlı qadının DNT-si öyrənildi: Alimlər uzunömürlülüklə bağlı ipucları tapdı

İspaniyada yaşamış Mariya Branyasın 117 il ömür sürməsi alimlərə insan uzunömürlülüyü ilə bağlı yeni məlumatlar əldə etməyə imkan verib. 

Median.Az xəbər verir ki, araşdırma nəticələri "Cell Reports Medicine" jurnalında dərc olunub.

Alimlər bildirirlər ki, Branyasın bəzi nadir genetik variantları uzunömürlülük, immun sistemin güclü fəaliyyəti, ürək və beyin sağlamlığı ilə əlaqəlidir. Qadının qan, tüpürcək, sidik və nəcis nümunələri 2024-cü ildə - onun vəfatından əvvəl - könüllü olaraq təqdim olunmuşdu.

Barselonadakı Cozep Karreras Leykoz Araşdırmaları İnstitutunun tədqiqatçıları qeyd edib ki, Branyasın hüceyrələri xronoloji yaşından qat-qat gənc hüceyrələr kimi "davranır". O, doğma Kataloniyada qadınların orta ömür uzunluğunu 30 ildən çox geridə qoyaraq dünyada ən yaşlı insanlardan biri olmuşdu.

Sağlamlığının sirləri

Alimlərin fikrincə, Branyas yüksək yaşına baxmayaraq yaxşı sağlamlıq vəziyyətinə malikdir:

* ürək-damar sistemi əla durumda olub,
* iltihab səviyyəsi aşağı qalıb,
* immun sistemi və bağırsaq mikrobiomu gənc yaş qruplarına xas göstəricilər nümayiş etdirib.

117 yaşında onun "pis" xolesterin və triqliserid səviyyəsi son dərəcə aşağı, "yaxşı" xolesterin səviyyəsi isə çox yüksək olub. Bununla yanaşı, aktiv sosial və intellektual həyat tərzi, həmçinin Aralıq dənizi pəhrizi də uzunömürlülüyə təsir etmiş ola bilər.

Telomerlərlə bağlı müşahidələr

Tədqiqatçılar Branyasın xromosomlarının son hissələrini qoruyan telomerlərin güclü şəkildə qısaldığını aşkarlayıb. Normalda bu, ölüm riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Lakin alimlər qeyd edirlər ki, çox qısa telomerlər bədxassəli hüceyrələrin nəzarətsiz çoxalmasının qarşısını ala bilərdi.

Mütəxəssislər vurğulayır ki, belə nəticələr yalnız bir nəfərə aid olduğundan, daha geniş elmi nəticələr üçün kütləvi araşdırmalar aparılmalıdır.