Ekspert ödənişli yola qarşı çıxdı: "Bununla özəl şirkətlər məşğul olmalıdır"
"Azərbaycan vətəndaşları üçün yol ödənişli olmamalıdır".
Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında iqtisadçı Akif Nəsirli Bakı-Quba-Rusiya yolunun gediş qiymətlərindən danışarkən deyib.
Akif Nəsirli deyib ki, yol iqtisadiyyatın inkişafı üçün əsas amillərdən biridir:
"Rusiya ilə əlaqələrimiz böyükdür. Həm dəmiryol, həm quru yol, həm də hava yolu vasitəsi ilə Rusiya iqtisadiyyatına xeyli bağlılığımız və asılılığımız var. Bu baxımdan, bütün istiqamətlərdə yolların yüksək səviyyədə qurulması təqdirəlayiq haldır. O ki qaldı alternativ yollara, bu da çox vacibdir".
Ekspert bildirib ki, adətən bu yollar dünyada sənaye mərkəzləri arasında salınır:
"Sənaye mərkəzləri arasında salmaq əvəzinə Azərbaycanda altentaiv yollar Rusiyaya istiqamətlənən yol kimi salınıb. Hərəkət rahatlığı, mənzil başına tez çatmaq iqtisadiyyatın vacib amillərindən biridir. Bu da yoldan asılı bir şeydir. Bu məsələdə mənim bir qədər fərqli fikirim var. Hesab edirəm ki, alternativ yolları özəl şirkətlər çəkməli və bundan pul qazanmalıdır".
Ekspert həmin yolu hansı vəsait hesabına çəkildiyini belə izah edib:
"Mən vətəndaşam, dövlət büdcəsi həm də mənim cibimdir. Cibimdən çıxardıb və onun hesabına yol çəkilib. Bu yolla mən hərəkət edəndə pul alırlar. Bu necə olur? Artıq bu vətəndaş üçün ikiqat ödəniş olur. Hesab edirəm ki, hökumət ödənişli yol çəkirsə, bunu xarici vətəndaşlara, tranzit yüklər üçün alternativ yol olaraq ödənişli etməlidir. Səbəbi belədir. Vətəndaşın büdcəsindən pul alıb, yol tikirsənsə, bu yolu vətəndaşa sata bilməzsən. Çünki yol vətəndaşın hesabına tikilib".
Akif Nəsirli qeyd edib ki, dünyada bu məsələ ilə özəl şirkətlər məşğul olur:
"Özəl şirkətin fantaziyası olmalıdır, yollar tapmalıdır ki, Rusiyaya gedən daha rahat yol haradan keçir. O yolun üstünlüklərini də tapmalı və buna görə yol haqqı almalıdır. Onun üstünlüklərinə görə, bu yoldan istifadə edən adamlardan pul alınmalıdır. Burada həm yoldan istifadə edən, həm də onu salan özəl şirkət udur. Bir neçə ilə öz xərcini çıxarır. İndi mexanizm düz deyil, hökumət alternativ, eyni zamanda ödənişli yol çəkməməlidir. Bunu özəl şirkətlər şəkib, sərfəli qiymətə satmalıdır. Məsələn, biri var düz yoldan gedib 100 litr yanacaq işlədirsən, biri də alternativ yoldan gedib 60 litr işlədirsən. Arada fərqə baxın. Həm yolun sahibkarı qazanır, həm də yoldan istifadə edən. Bu gün hər iki kriteriya baxımdan uyğun olmayan layihəyə imza atılıb. Birincisi, dövlət büdcəsi hesabına tikilən yolun vətəndaşa puldan satılması, ikincisi isə hələ məlum deyil ki, ənənəvi yolla alternativ yolla getməyin arasında fərq nədən ibarətdir ki, buna 10 manat xərc qoyub”.
Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında iqtisadçı Akif Nəsirli Bakı-Quba-Rusiya yolunun gediş qiymətlərindən danışarkən deyib.
Akif Nəsirli deyib ki, yol iqtisadiyyatın inkişafı üçün əsas amillərdən biridir:
"Rusiya ilə əlaqələrimiz böyükdür. Həm dəmiryol, həm quru yol, həm də hava yolu vasitəsi ilə Rusiya iqtisadiyyatına xeyli bağlılığımız və asılılığımız var. Bu baxımdan, bütün istiqamətlərdə yolların yüksək səviyyədə qurulması təqdirəlayiq haldır. O ki qaldı alternativ yollara, bu da çox vacibdir".
Ekspert bildirib ki, adətən bu yollar dünyada sənaye mərkəzləri arasında salınır:
"Sənaye mərkəzləri arasında salmaq əvəzinə Azərbaycanda altentaiv yollar Rusiyaya istiqamətlənən yol kimi salınıb. Hərəkət rahatlığı, mənzil başına tez çatmaq iqtisadiyyatın vacib amillərindən biridir. Bu da yoldan asılı bir şeydir. Bu məsələdə mənim bir qədər fərqli fikirim var. Hesab edirəm ki, alternativ yolları özəl şirkətlər çəkməli və bundan pul qazanmalıdır".
Ekspert həmin yolu hansı vəsait hesabına çəkildiyini belə izah edib:
"Mən vətəndaşam, dövlət büdcəsi həm də mənim cibimdir. Cibimdən çıxardıb və onun hesabına yol çəkilib. Bu yolla mən hərəkət edəndə pul alırlar. Bu necə olur? Artıq bu vətəndaş üçün ikiqat ödəniş olur. Hesab edirəm ki, hökumət ödənişli yol çəkirsə, bunu xarici vətəndaşlara, tranzit yüklər üçün alternativ yol olaraq ödənişli etməlidir. Səbəbi belədir. Vətəndaşın büdcəsindən pul alıb, yol tikirsənsə, bu yolu vətəndaşa sata bilməzsən. Çünki yol vətəndaşın hesabına tikilib".
Akif Nəsirli qeyd edib ki, dünyada bu məsələ ilə özəl şirkətlər məşğul olur:
"Özəl şirkətin fantaziyası olmalıdır, yollar tapmalıdır ki, Rusiyaya gedən daha rahat yol haradan keçir. O yolun üstünlüklərini də tapmalı və buna görə yol haqqı almalıdır. Onun üstünlüklərinə görə, bu yoldan istifadə edən adamlardan pul alınmalıdır. Burada həm yoldan istifadə edən, həm də onu salan özəl şirkət udur. Bir neçə ilə öz xərcini çıxarır. İndi mexanizm düz deyil, hökumət alternativ, eyni zamanda ödənişli yol çəkməməlidir. Bunu özəl şirkətlər şəkib, sərfəli qiymətə satmalıdır. Məsələn, biri var düz yoldan gedib 100 litr yanacaq işlədirsən, biri də alternativ yoldan gedib 60 litr işlədirsən. Arada fərqə baxın. Həm yolun sahibkarı qazanır, həm də yoldan istifadə edən. Bu gün hər iki kriteriya baxımdan uyğun olmayan layihəyə imza atılıb. Birincisi, dövlət büdcəsi hesabına tikilən yolun vətəndaşa puldan satılması, ikincisi isə hələ məlum deyil ki, ənənəvi yolla alternativ yolla getməyin arasında fərq nədən ibarətdir ki, buna 10 manat xərc qoyub”.
