Azərbaycanda məhkumlar məzuniyyətə buraxıla bilər - FOTO
Məhkumların da məzuniyyətə buraxılma hüququ var.
Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 89-cu maddəsinin 89.4-cü bəndinə görə böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayətlərə görə həbs olunan məhbuslara ildə bir dəfə 7 günlük (ölkədaxili) məzuniyyət verilə bilər.
Bəs Azərbaycanda bu qanun nə dərəcədə tətbiq olunur?
Məhkumlar, doğrudan da, ağır cinayət törətmədikləri halda məzuniyyətə buraxılırlarmı?
Penitensiar Xidmətin mətbuat xidmətinin rəhbəri Mehman Sadıqovun Toplum.Tv-yə deyib ki, ciddi cinayət törətməmiş məhbuslar məhkumluq dövründə özlərini nümunəvi apardıqları halda məzuniyyətə buraxılırlar: “Vaxtaşırı bu qanun tətbiq olunur, məhkumlar saxlandığı dövr ərzində özlərini nümunəvi aparırlarsa, eyni zamanda ictimai faydalı əməyə cəlb olunur və orada müəyyən bir göstəriciləri olursa, həmin məhkumlara qısamüddətli məzuniyyət verilir.
Öncə məhkumun şəxsiyyəti çox ciddi araşdırılır ki, bu adama qısamüddətli məzuniyyət verilsə, özünü necə aparacaq, yenidən cinayət törətmə ehtimalı varmı, cəza çəkməkdən yayına bilərmi və s. Bütün bunlar ciddi şəkildə araşdırıldıqdan sonra bu meyarlara uyğun olan məhkum məzuniyyətə buraxılır”.
Hüquqşünas Sübhan Həsənli isə deyir ki, praktikada buna çox nadirən rast gəlinir: “Ola bilsin ki, səfər icazəsi verilən məhkumlar üzərində nəzarət etmək çətin olduğu üçün bir sıra hallarda dövlət orqanları belə icazələrin verilməsində maraqlı olmurlar.
Bu məsələ Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 89-cu maddəsində öz əksini tapıb. Həmin maddəyə görə, cəzaçəkmə müəssisəsinin hüdudlarından kənarda qısamüddətli səfərlərin dairəsi müəyyənləşdirilir.
Maddənin bəndlərinə baxdıqda, məhkumun bu qanundan yaralanması üçün bir sıra şərtlərin nəzərdə tutulduğunu görürük. Məsələn, ilk dəfə ilk qəsdən törədilmiş böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayətlərə görə, yaxın qohumlarının ölümü, yaxud həyatı üçün təhlükə yaradan ağır xəstəliyi ilə əlaqədar və s. məsələlər. Lakin maddənin 4-cü bəndi ildə bir dəfə olmaqla məhkuma məzuniyyəti nəzərdə tutur, bu diskresion səlahiyyətdir. Yəni dövlət orqanın mülahizəsinə buraxılır”.
Vəkillər Kollegiyasının üzvü Zibeydə Sadıqovanın dediyinə görə məhbuslara ancaq ailələrində itki olduğu halda məzuniyyət verilir: “Məhkumların belə bir hüquqları var, ancaq mən öz təcrübəmdə bununla rastlaşmamışam. Bu hüquq var, ancaq tətbiqi real deyil.
Xüsusi hallarda bu məzuniyyət yada düşür. Yenə deyirəm, mən öz təcrübəmdə 89.4-cü bəndin icrasına rast gəlməmişəm. Heç digər vəkillərdən də bu barədə eşitməmişəm. Çox guman ki, bu, real bir hüquq deyil, özü var, ancaq işləmir”.
Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 89-cu maddəsinin 89.4-cü bəndinə görə böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayətlərə görə həbs olunan məhbuslara ildə bir dəfə 7 günlük (ölkədaxili) məzuniyyət verilə bilər.
Bəs Azərbaycanda bu qanun nə dərəcədə tətbiq olunur?
Məhkumlar, doğrudan da, ağır cinayət törətmədikləri halda məzuniyyətə buraxılırlarmı?
Penitensiar Xidmətin mətbuat xidmətinin rəhbəri Mehman Sadıqovun Toplum.Tv-yə deyib ki, ciddi cinayət törətməmiş məhbuslar məhkumluq dövründə özlərini nümunəvi apardıqları halda məzuniyyətə buraxılırlar: “Vaxtaşırı bu qanun tətbiq olunur, məhkumlar saxlandığı dövr ərzində özlərini nümunəvi aparırlarsa, eyni zamanda ictimai faydalı əməyə cəlb olunur və orada müəyyən bir göstəriciləri olursa, həmin məhkumlara qısamüddətli məzuniyyət verilir.
Öncə məhkumun şəxsiyyəti çox ciddi araşdırılır ki, bu adama qısamüddətli məzuniyyət verilsə, özünü necə aparacaq, yenidən cinayət törətmə ehtimalı varmı, cəza çəkməkdən yayına bilərmi və s. Bütün bunlar ciddi şəkildə araşdırıldıqdan sonra bu meyarlara uyğun olan məhkum məzuniyyətə buraxılır”.
Hüquqşünas Sübhan Həsənli isə deyir ki, praktikada buna çox nadirən rast gəlinir: “Ola bilsin ki, səfər icazəsi verilən məhkumlar üzərində nəzarət etmək çətin olduğu üçün bir sıra hallarda dövlət orqanları belə icazələrin verilməsində maraqlı olmurlar.
Bu məsələ Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 89-cu maddəsində öz əksini tapıb. Həmin maddəyə görə, cəzaçəkmə müəssisəsinin hüdudlarından kənarda qısamüddətli səfərlərin dairəsi müəyyənləşdirilir.
Maddənin bəndlərinə baxdıqda, məhkumun bu qanundan yaralanması üçün bir sıra şərtlərin nəzərdə tutulduğunu görürük. Məsələn, ilk dəfə ilk qəsdən törədilmiş böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayətlərə görə, yaxın qohumlarının ölümü, yaxud həyatı üçün təhlükə yaradan ağır xəstəliyi ilə əlaqədar və s. məsələlər. Lakin maddənin 4-cü bəndi ildə bir dəfə olmaqla məhkuma məzuniyyəti nəzərdə tutur, bu diskresion səlahiyyətdir. Yəni dövlət orqanın mülahizəsinə buraxılır”.
Vəkillər Kollegiyasının üzvü Zibeydə Sadıqovanın dediyinə görə məhbuslara ancaq ailələrində itki olduğu halda məzuniyyət verilir: “Məhkumların belə bir hüquqları var, ancaq mən öz təcrübəmdə bununla rastlaşmamışam. Bu hüquq var, ancaq tətbiqi real deyil.
Xüsusi hallarda bu məzuniyyət yada düşür. Yenə deyirəm, mən öz təcrübəmdə 89.4-cü bəndin icrasına rast gəlməmişəm. Heç digər vəkillərdən də bu barədə eşitməmişəm. Çox guman ki, bu, real bir hüquq deyil, özü var, ancaq işləmir”.
