Müəllimlərin işə qəbulu prosesi ilə bağlı narazılıq sosial şəbəkələrdə müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, bir qadın yayılan videoda övladının müəllimlərin işə qəbulu imtahanında iştirak etmək üçün 60 manat ödəniş etdiyini, 100 mümkün baldan 85 bal topladığını, lakin nəticədə ona boş vakansiya olmadığı bildirildiyini deyib.

Şikayətçi yüksək nəticə göstərən namizədin işlə təmin olunmaması ilə yanaşı, imtahan iştirakçılarından ödəniş alınmasının məqsədini də sual edir: əgər kifayət qədər vakansiya yoxdursa, namizədlərdən imtahan üçün niyə ödəniş tələb olunur?

Məsələ ilə bağlı Median.Az-ın suallarını cavablandıran tarixçi, təhsil üzrə ekspert Şəmsi Qoca bildirib ki, bu məsələni yalnız “85 bal toplayıb niyə işə qəbul olunmadı?” sualı ilə məhdudlaşdırmaq düzgün olmaz.

Onun sözlərinə görə, burada əslində MİQ sisteminin məqsədi, vakansiyaların sayı, imtahan ödənişi və yüksək nəticə göstərən namizədin hüququ ilə bağlı daha geniş suallar ortaya çıxır.
"Əsas məqam budur: MİQ imtahanında yüksək bal toplamaq avtomatik olaraq müəllim təyin olunmaq demək deyil. Namizəd topladığı bala uyğun olaraq mövcud vakansiyalar arasından seçim edir və həmin vakansiyalara digər namizədlərlə rəqabət aparır. Yəni 85 bal kifayət qədər yüksək nəticə olsa da, seçilən ixtisas üzrə və ya namizədin üstünlük verdiyi ərazidə vakansiya yoxdursa, bu balın özü iş yeri yaratmır, — deyə Şəmsi Qoca əlavə edib.

Tarixçi qeyd edib ki, sosial şəbəkələrdəki narazılığın daha ciddi tərəfi 60 manatlıq ödəniş məsələsidir. Çünki vətəndaşın verdiyi məntiqli sual budur: dövlət müəllim ehtiyacını və mövcud vakant yerlərin sayını əvvəlcədən müəyyən edirsə, niyə işə qəbul imkanları məhdud olan bir müsabiqəyə hər bir namizəddən ödəniş alınır? Ödəniş imtahanın təşkili ilə bağlı texniki xərclərin qarşılanması kimi əsaslandırılırsa belə, bunun namizədə əvvəlcədən və aydın şəkildə izah edilməsi vacibdir.

Daha bir məsələyə toxunan ekspert deyib:

"Vakansiya planlaşdırılması da əsasdır. Əgər bir ixtisas üzrə minlərlə müəllim namizədi imtahana buraxılır, lakin həmin ixtisas üzrə yüzlərlə, yaxud daha az vakant yer varsa, o zaman imtahanın nəticəsi ilə real işə qəbul arasındakı böyük fərq cəmiyyətdə haqlı suallar yaradır. İnsan aylarla hazırlaşır, imtahana pul ödəyir, yüksək nəticə göstərir və sonda “vakansiya yoxdur” cavabı alırsa, təbii olaraq soruşur: bu proses yalnız seçim aparmaq üçündür, yoxsa müəllim ehtiyacını real şəkildə qarşılamaq üçün?

Şəffaflıqdan bəhs edən Şəmsi Qoca vurğulayıb:

"Burada xüsusilə şəffaflıq məsələsi önə çıxır. Namizəd bilməlidir ki, onun imtahana girdiyi ixtisas üzrə təxminən neçə vakant yer var, həmin vakansiyalar hansı rayon və məktəblərdədir, neçə namizəd müsabiqədə iştirak edir və 85 balın real qəbul şansı nə qədərdir. Belə məlumatlar əvvəlcədən aydın təqdim olunsa, sonradan yaranan narazılıqların böyük hissəsinin qarşısını almaq mümkündür.

"Ona görə də bu hadisədən çıxan əsas sual “85 bal niyə işə qəbul olunmadı?” yox, “MİQ imtahanı ilə müəllimlərin real işə qəbul ehtiyacı arasında uyğunluq necə təmin olunur?” sualıdır".
Ekspert sonda deyib ki, əgər məqsəd həqiqətən peşəkar müəllim seçməkdirsə, yüksək nəticə göstərən namizədlərin taleyi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Heç olmasa yüksək bal toplayıb vakansiya olmadığı üçün işə qəbul olunmayan namizədlər üçün nəticənin növbəti qəbul mərhələsində hansı üstünlük yaratdığı barədə aydın mexanizm olmalıdır. Əks halda imtahan sadəcə “imtahan verdim, pul ödədim, yüksək bal topladım, amma iş yoxdur” paradoksuna çevrilir.

Dəniz Pənahova
Median.Azскачать dle 11.3