Rayonlardan birində təbii şəraitdə bitən böyürtkənləri toplayan qadınların cərimələndiyi bildirilir. Hadisənin hüquqi əsasları dəqiqləşdirilməsə də, məsələ sosial mediada müzakirələrə səbəb olub. Qanunvericilikdə yabanı meyvə və giləmeyvələrin, o cümlədən böyürtkənin toplanması ilə bağlı müəyyən qaydalar mövcuddur. Bəs hansı hallarda belə yığım qanun pozuntusu hesab olunur və vətəndaş cərimələnə bilər?

Median.Az mövzu ilə bağlı araşdırmanı təqdim edir:

Azərbaycanın Meşə Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə görə, fiziki şəxslər qanunvericilikdə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, şəxsi istifadələri üçün yabanı meyvə, giləmeyvə, göbələk və digər meşə sərvətləri toplaya bilərlər. Bununla yanaşı, qoruq meşələrində, milli parklarda və xüsusi mühafizə olunan ərazilərdə bu fəaliyyət xüsusi qaydalarla məhdudlaşdırıla və ya qadağan edilə bilər.

Digər tərəfdən, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 257-ci maddəsi meşə fondu sahələrində yabanı meyvə, qoz-fındıq, göbələk və giləmeyvənin özbaşına yığılmasına görə məsuliyyət nəzərdə tutur — söhbət yığımın qadağan edildiyi və ya yalnız meşə bileti ilə icazə verildiyi sahələrdən gedir.
Üstəlik, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin hazırkı məlumatında da maraqlı məqam var: Nazirliyin FAQ bölməsində qeyd olunur ki, meşə mühafizə işçiləri məlumatlandırılmaqla müəyyən edilmiş meşə sahəsində cır meyvə və ya dərman bitkisi toplamaq olar və bunun üçün ödəniş tələb edilmir.

Bu səbəbdən konkret hadisədə əsas sual qadınların böyürtkən yığıb-yığmaması yox, həmin ərazinin hüquqi statusunun nə olması və yığımın hansı qaydanı pozduğu məsələsidir.

Yol kənarında bitən kolun avtomatik olaraq “meşə fondu” hesab edilməsi də ayrıca araşdırılmalıdır. Əgər ərazi meşə fondu torpağı deyilsə, Meşə Məcəlləsinin 53-cü və İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 257-ci maddələrinin həmin hadisəyə necə tətbiq edildiyi hüquqi əsaslandırılmalıdır.

Ekoloji baxımdan isə məhdudiyyətlərin məqsədi yabanı bitkilərin ehtiyatlarının qorunması, kolların və meşə örtüyünün zədələnməsinin qarşısının alınması, həmçinin xüsusi mühafizə olunan ərazilərdə biomüxtəlifliyin qorunmasıdır. Nazirliyin məlumatına görə, Azərbaycanın meşələrində müxtəlif növ yabanı meyvə və giləmeyvələr mövcuddur və onların müəyyən hissəsi istismar əhəmiyyətli məhsul hesab olunur.

Xatırladaq ki, 2019-cu ildə Nazirlər Kabinetinin qərarı ətrafında da məhz bu məsələ ciddi müzakirə edilmişdi. Həmin vaxt hüquqşünas Ələsgər Məmmədli qərarın meşədə meyvə, giləmeyvə və yarpaq yığılmasına məhdudiyyət yaratdığını bildirərək bunun Meşə Məcəlləsinin 53-cü maddəsi ilə ziddiyyət təşkil etdiyini iddia etmişdi.

Dəniz Pənahova
Median.Azскачать dle 11.3