Azərbaycanda 18 yaşına çatmayan şəxslərin əməyindən istifadə ilə bağlı bir sıra xüsusi tələblər və məhdudiyyətlər müəyyən edilib.

Əmək Məcəlləsində yaşı 18-dən az olan işçilərin əmək şəraiti, əməyin mühafizəsi, iş vaxtı və işə cəlb olunması ilə bağlı xüsusi təminatları var.

Qanunvericiliyə görə, 15 yaşına çatmayan şəxslərin işə qəbul edilməsinə yol verilmir.

18 yaşına çatmayan şəxslər isə yalnız tibbi müayinədən keçdikdən sonra işə qəbul edilə bilərlər. Onlar 18 yaşına çatanadək hər il işəgötürənin vəsaiti hesabına tibbi müayinədən keçirilməlidirlər.

Bundan əlavə, azyaşlıların ümumi orta təhsil almaq imkanlarını məhdudlaşdıran işlərə cəlb edilməsi qadağandır.

18 yaşına çatmayanların hansı işlərdə çalışması qadağandır?

Əmək Məcəlləsinə əsasən, 18 yaşına çatmayan şəxslərin ağır və zərərli əmək şəraiti olan işlərdə, yeraltı işlərdə və onların mənəvi inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək sahələrdə çalışdırılmasına icazə verilmir.

Onların gecə klublarında və barlarda, alkoqollu və energetik içkilərin, tütün məmulatlarının, toksiki preparatların istehsalı, daşınması və saxlanılması, eləcə də narkotik vasitələrlə bağlı işlərə cəlb edilməsi qadağandır.

Azyaşlı işçilərin ağır yüklərin qaldırılması və daşınması ilə bağlı işlərə cəlb olunmasına da xüsusi məhdudiyyətlər qoyulub.

Belə ki, 16-18 yaşlı oğlan işçilər üçün müəyyən hallarda əl ilə qaldırılaraq daşınan əşyaların ümumi çəkisi 15 kiloqramdan, 1,5 metrdən artıq hündürlüyə qaldırılan əşyaların çəkisi isə 10 kiloqramdan çox olmamalıdır.

16-18 yaşlı qız işçilər üçün bu göstəricilər müvafiq olaraq 10 və 5 kiloqramdır.

Bütün iş günü ərzində əl ilə qaldırılaraq başqa yerə daşınan əşyaların ümumi çəkisi 10 kiloqramdan artıq olmamalıdır.

16 yaşadək qızlar isə yalnız müəyyən edilmiş normaların üçdə biri həddində olan yüklərin qaldırılması və daşınması işlərinə cəlb edilə bilərlər. Onların bütün iş günü ərzində yük qaldırma və daşıma işlərinə cəlb olunması qadağandır.

Azyaşlılar gecə və artıq işlərə cəlb edilə bilməz

Qanunvericiliyə əsasən, 18 yaşına çatmayan işçilərin gecə vaxtı, iş vaxtından artıq, istirahət, iş günü hesab edilməyən bayram və digər günlərdə işə cəlb olunmasına yol verilmir.

Həmçinin onların ezamiyyətə göndərilməsi də qadağandır.

18 yaşına çatmayan işçilər üçün gecə vaxtı 20:00-dan 07:00-dək olan müddət hesab edilir.

Qanunvericilikdə azyaşlı işçilərin iş vaxtı və əməkhaqqı ilə bağlı da xüsusi təminatlar nəzərdə tutulub. Onlar üçün qısaldılmış iş vaxtı müəyyən edilir. Bununla belə, qanunda nəzərdə tutulan hallarda əməkhaqqı yaşlı işçilər üçün müəyyən edilmiş tam iş vaxtına uyğun qaydada hesablanır.

Beləliklə, işəgötürənlər 18 yaşına çatmayan şəxsləri işə qəbul edərkən onların yaşı, sağlamlığı, təhsil imkanları, əmək şəraiti və əməyin mühafizəsi ilə bağlı xüsusi tələblərə əməl etməlidirlər.
//qaynar.azскачать dle 11.3