Çörək yenidən bahalaşa bilər? - VACİB AÇIQLAMA
"Azərbaycanın buğda idxalını artırması və yerli istehsalın ötən illə müqayisədə demək olar ki, eyni səviyyədə qalması çörəyin qiymətinə təsirsiz ötüşə bilməz. Bununla bağlı hələ ilin əvvəlində qeyd etmişdik ki, 2026-cı ildə un və çörək məhsullarının qiymətində müəyyən artım ehtimalı mövcuddur".
Bunu Baku.ws-ə açıqlamasında Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu proqnozun əsas səbəbləri arasında qlobal inflyasiya, enerji daşıyıcılarının bahalaşması və beynəlxalq bazarlarda kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərindəki dəyişikliklər yer alır. Xarici bazarlarda baş verən proseslər Azərbaycan bazarına da təsir göstərir və nəticədə istehsalçıların xərcləri artır:
"İlin ilk aylarında bəzi çörək növlərinin qiymətində artıq müəyyən artımlar müşahidə olundu. Bu da onu göstərir ki, bazarda qiymət təzyiqləri hələ də qalmaqdadır. Bununla belə, çörək sosial əhəmiyyətli məhsul olduğundan dövlət bu sahəyə xüsusi diqqət ayırır. Məhz buna görə də müxtəlif dəstək mexanizmləri hesabına qiymətlərin kəskin şəkildə yüksəlməsinin qarşısını almağa çalışılır.
Hazırda qiymətlərin formalaşmasına təsir edən əsas amillərdən biri idxaldan asılılığın artmasıdır. Yerli istehsalın ciddi şəkildə genişlənməməsi fonunda idxalın həcminin yüksəlməsi Azərbaycanın xarici bazarlardakı qiymət dəyişikliklərinə daha həssas olmasına səbəb olur.
Ölkəmizin əsas buğda tədarükçüləri Rusiya və Qazaxıstandır. Bu ölkələrdə baş verən qiymət artımları, məhsuldarlıq dəyişiklikləri və logistika xərcləri birbaşa olaraq Azərbaycanın ərzaq bazarına təsir edir. Eyni zamanda nəqliyyat, yanacaq, elektrik enerjisi və digər istehsal xərclərinin yüksəlməsi də çörəyin maya dəyərini artıran amillər sırasındadır".
AQC sədri əlavə edib ki, bütün bu faktorlar nəzərə alındıqda gələcək dövrdə çörəyin qiymətində müəyyən artım ehtimalı qalır:
"Ancaq bahalaşmanın kəskin olacağı gözlənilmir. Çünki hökumət həm ərzaq təhlükəsizliyi, həm də əhalinin sosial rifahı baxımından bu məhsulun qiymət sabitliyinin qorunmasına çalışır.
Digər tərəfdən, ölkədə əhalinin sayının və istehlakın artması da bazarda əlavə tələbat yaradır. Çörəyə olan tələbin yüksəlməsi uzunmüddətli perspektivdə qiymətlərin formalaşmasına təsir edən amillərdən biri kimi çıxış edir.
Ümumilikdə, mövcud iqtisadi şərait qiymət artımı riskini tam aradan qaldırmasa da, dövlətin həyata keçirdiyi tənzimləyici tədbirlər və dəstək proqramları sayəsində yaxın dövrdə ciddi bahalaşma gözləntiləri yüksək deyil. Bununla belə, bazarda mərhələli və məhdud qiymət artımlarının baş verməsi mümkündür".
Bunu Baku.ws-ə açıqlamasında Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) sədri Vüqar Oruc bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu proqnozun əsas səbəbləri arasında qlobal inflyasiya, enerji daşıyıcılarının bahalaşması və beynəlxalq bazarlarda kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətlərindəki dəyişikliklər yer alır. Xarici bazarlarda baş verən proseslər Azərbaycan bazarına da təsir göstərir və nəticədə istehsalçıların xərcləri artır:
"İlin ilk aylarında bəzi çörək növlərinin qiymətində artıq müəyyən artımlar müşahidə olundu. Bu da onu göstərir ki, bazarda qiymət təzyiqləri hələ də qalmaqdadır. Bununla belə, çörək sosial əhəmiyyətli məhsul olduğundan dövlət bu sahəyə xüsusi diqqət ayırır. Məhz buna görə də müxtəlif dəstək mexanizmləri hesabına qiymətlərin kəskin şəkildə yüksəlməsinin qarşısını almağa çalışılır.
Hazırda qiymətlərin formalaşmasına təsir edən əsas amillərdən biri idxaldan asılılığın artmasıdır. Yerli istehsalın ciddi şəkildə genişlənməməsi fonunda idxalın həcminin yüksəlməsi Azərbaycanın xarici bazarlardakı qiymət dəyişikliklərinə daha həssas olmasına səbəb olur.
Ölkəmizin əsas buğda tədarükçüləri Rusiya və Qazaxıstandır. Bu ölkələrdə baş verən qiymət artımları, məhsuldarlıq dəyişiklikləri və logistika xərcləri birbaşa olaraq Azərbaycanın ərzaq bazarına təsir edir. Eyni zamanda nəqliyyat, yanacaq, elektrik enerjisi və digər istehsal xərclərinin yüksəlməsi də çörəyin maya dəyərini artıran amillər sırasındadır".
AQC sədri əlavə edib ki, bütün bu faktorlar nəzərə alındıqda gələcək dövrdə çörəyin qiymətində müəyyən artım ehtimalı qalır:
"Ancaq bahalaşmanın kəskin olacağı gözlənilmir. Çünki hökumət həm ərzaq təhlükəsizliyi, həm də əhalinin sosial rifahı baxımından bu məhsulun qiymət sabitliyinin qorunmasına çalışır.
Digər tərəfdən, ölkədə əhalinin sayının və istehlakın artması da bazarda əlavə tələbat yaradır. Çörəyə olan tələbin yüksəlməsi uzunmüddətli perspektivdə qiymətlərin formalaşmasına təsir edən amillərdən biri kimi çıxış edir.
Ümumilikdə, mövcud iqtisadi şərait qiymət artımı riskini tam aradan qaldırmasa da, dövlətin həyata keçirdiyi tənzimləyici tədbirlər və dəstək proqramları sayəsində yaxın dövrdə ciddi bahalaşma gözləntiləri yüksək deyil. Bununla belə, bazarda mərhələli və məhdud qiymət artımlarının baş verməsi mümkündür".
