Yeni telefonlar niyə bizə gec və baha gəlir? – Səbəblər açıqlandı
Azərbaycanda mobil telefonlar və digər texnoloji məhsulların qiymətləri uzun illərdir istehlakçıların narazılığına səbəb olan məsələlərdən biridir. Xüsusilə yeni təqdim olunan smartfon modelləri bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə satışa çıxarıldıqdan xeyli müddət sonra yerli bazara gəlsə də, onların qiyməti xarici bazarlarla müqayisədə daha yüksək olur.
Bəs texnoloji məhsullar Azərbaycanda niyə daha bahadır və bu vəziyyətin dəyişməsi mümkündürmü?
Mövzu ilə bağlı Median.Az-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov suallarımızı cavablayıb.
İqtisadçı bildirib ki, Azərbaycanda texnoloji məhsullar ona görə bahadır ki, bunların kənardan, fiziki şəxslər tərəfindən şəxsi istehlak üçün belə gətirilməsinə müəyyən məhdudiyyətlər qoyulub. Bu məhdudiyyətlərə rüsum, qeydiyyata alınma məsələləridir. Ona görə də yalnız idxalçılar, distribüterlər rolunda Bir neçə şirkət çıxış edir və onlar tərəfindən ölkəyə bu məhsullar gətirildiyinə görə, qiyməti də onlar müəyyən edir.
Pərviz Heydərovun sözlərinə görə, həmin modellərin satışını həyata keçirən distribüterlər arasında rəqabət yoxdur. Bir məhsulun satışı zamanı bir neçə şirkət çıxış edir. Anlamaq olmur ki, məhsulun əsil və birbaşa istehsalçısı kimdir. Ona görə də qiymətlər hədsiz şəkildə formalaşır. Bizdə belə problemlər var.
Ekspert əlavə edib ki, qiymətləri yüksək edən bir amil də bankların stimullaşdırıcı kreditləşdirmə siyasətidir. Yəni, banklar məhsulları satan qurumlarla birbaşa əlaqəyə girərək, hətta müxtəlif kartlar dövriyyəyə buraxaraq o məhsulların satışını genişləndirir. Bu da məhsulun yaxşı satış etməsinə görə imkan yaradır ki, qiymət artırılır. Süni amillərə görə qiymət artımı Azərbaycanda şişirdilir.
Vəziyyətin dəyişməsi məsələsinə toxunan mütəxəssis vurğulayıb:
"Dövlət tərəfindən sözügedən məhsulların fiziki şəxslər tərəfindən ölkəyə gətirilməsinə qoyulan bir sıra məhdudiyyətlər aradan götürülə bilər. Demirəm ki, heç bir rüsum tətbiq edilməsin. Ən azı, əlavə qeydiyyat xərcləri kimi tələblər irəli sürülməsin, limit qoyulmasın. Bundan başqa bir şəxs öz şəxsi istehlakından başqa, dost-tanışı üçün sifariş edibsə, xaricdən o məhsulu rahat gətirə bilsin. Məcbur deyil ki, bu işlə sadəcə sahibkarlar, şirkətlər məşğul olsun. Bir məhsulun satışı və idxalı ilə sadəcə bir şirkət məşğul olur deyə, qiymətlər də yüksək olur".
Dəniz Pənahova
Median.Az
Bəs texnoloji məhsullar Azərbaycanda niyə daha bahadır və bu vəziyyətin dəyişməsi mümkündürmü?
Mövzu ilə bağlı Median.Az-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov suallarımızı cavablayıb.
İqtisadçı bildirib ki, Azərbaycanda texnoloji məhsullar ona görə bahadır ki, bunların kənardan, fiziki şəxslər tərəfindən şəxsi istehlak üçün belə gətirilməsinə müəyyən məhdudiyyətlər qoyulub. Bu məhdudiyyətlərə rüsum, qeydiyyata alınma məsələləridir. Ona görə də yalnız idxalçılar, distribüterlər rolunda Bir neçə şirkət çıxış edir və onlar tərəfindən ölkəyə bu məhsullar gətirildiyinə görə, qiyməti də onlar müəyyən edir.Pərviz Heydərovun sözlərinə görə, həmin modellərin satışını həyata keçirən distribüterlər arasında rəqabət yoxdur. Bir məhsulun satışı zamanı bir neçə şirkət çıxış edir. Anlamaq olmur ki, məhsulun əsil və birbaşa istehsalçısı kimdir. Ona görə də qiymətlər hədsiz şəkildə formalaşır. Bizdə belə problemlər var.
Ekspert əlavə edib ki, qiymətləri yüksək edən bir amil də bankların stimullaşdırıcı kreditləşdirmə siyasətidir. Yəni, banklar məhsulları satan qurumlarla birbaşa əlaqəyə girərək, hətta müxtəlif kartlar dövriyyəyə buraxaraq o məhsulların satışını genişləndirir. Bu da məhsulun yaxşı satış etməsinə görə imkan yaradır ki, qiymət artırılır. Süni amillərə görə qiymət artımı Azərbaycanda şişirdilir.
Vəziyyətin dəyişməsi məsələsinə toxunan mütəxəssis vurğulayıb:
"Dövlət tərəfindən sözügedən məhsulların fiziki şəxslər tərəfindən ölkəyə gətirilməsinə qoyulan bir sıra məhdudiyyətlər aradan götürülə bilər. Demirəm ki, heç bir rüsum tətbiq edilməsin. Ən azı, əlavə qeydiyyat xərcləri kimi tələblər irəli sürülməsin, limit qoyulmasın. Bundan başqa bir şəxs öz şəxsi istehlakından başqa, dost-tanışı üçün sifariş edibsə, xaricdən o məhsulu rahat gətirə bilsin. Məcbur deyil ki, bu işlə sadəcə sahibkarlar, şirkətlər məşğul olsun. Bir məhsulun satışı və idxalı ilə sadəcə bir şirkət məşğul olur deyə, qiymətlər də yüksək olur".
Dəniz Pənahova
Median.Az
