Bu, dünyanı qida fəlakətinə aparır

Hörmüz boğazından enerji təchizatında yaranan fasilələr qlobal ərzaq şoku riskini artırır. Yüksək qaz qiymətləri gübrə istehsalını azaldır, digər sənaye sahələri isə əsas resurslar və logistika sahəsində kənd təsərrüfatı istehsalçılarını üstələyərək rəqabət aparır.

Bu barədə "Financial Times" qəzeti yazır.

Nəşr qeyd edir ki, dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ixracının təxminən beşdə biri və dəniz gübrə ticarətinin təxminən üçdə biri bu dar su yolundan keçir. Bu, Hörmüz boğazını qida istehsalı üçün vacib bir arteriyaya çevirir.

Boğazdan mayeləşdirilmiş təbii qaz axınının azalması artıq sənaye istehlakını məhdudlaşdırır. Qaz tələbatının azalmasının təxminən 40%-i zavodların, xüsusən də gübrə istehsalçılarının payına düşür. Təbii qaz ammonyak kimi azot gübrələri üçün əsas xammaldır.

Gübrələrin mövcudluğunun azalması məhsuldarlığa mənfi təsir göstərəcək və sonrakı mövsümlərdə ərzaq qiymətlərinin artmasına səbəb olacaq.

Yaxın Şərqdəki müharibənin yaratdığı gəmiçilikdəki fasilələr qlobal logistikaya da təsir göstərir. Asiyalı alıcılar Yaxın Şərqdən tədarük əvəzinə Meksika körfəzindən ABŞ xam neft ixracına üz tutduqca Panama kanalında tıxac daha da pisləşib.

Bu, taxıl kimi daha aşağı dəyərli yük daşıyan gəmilərin daşınma xərclərini artırır. Neft tankerləri operatorları növbənin önünə çatmaq üçün milyonlarla dollar ödədikləri üçün kanalda gözləmə müddəti 40 günə qədər çata bilər. Bəzi taxıl marşrutlarında yük daşımalarının qiymətləri artıq 50-60% artmışdır.

Kənd təsərrüfatı ticarətçiləri həmçinin xəbərdarlıq edirlər ki, bazarlar gübrələrin və digər əsas məhsulların tədarükündə uzunmüddətli fasilələr riskini hələ tam qiymətləndirməyiblər. Qısamüddətli münaqişə gözləntiləri investorların potensial təsiri qiymətləndirməməsinə səbəb olub.