Sosial şəbəkələrdə insanların fotoşəkillərinin icazələri olmadan paylaşılması son illərdə geniş yayılan hallardan biridir. Bəzən şəxsin razılığı olmadan çəkilən və ya şəxsi arxivindən əldə edilən görüntülər sosial platformalarda yayımlanır. Bu isə həmin şəxsin şəxsi həyatına və hüquqlarına müdaxilə ilə bağlı suallar yaradır. Bəs belə hallarda zərərçəkən şəxsin hüquqları nələrdir? Kimsə sizin fotoşəklinizi icazəniz olmadan sosial şəbəkədə paylaşarsa, onu məhkəməyə vermək mümkündürmü?

Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Elnur Məmmədov Median.Az-a açıqlamasında deyib ki, sosial şəbəkələrdə şəxslərin fotoşəkillərinin razılıqları olmadan yayımlanması son illərdə geniş yayılmış hallardan biridir:

“Belə vəziyyətlərdə məsələ yalnız fotoşəklin paylaşılması ilə məhdudlaşmır, şəxsin şəxsi həyatının toxunulmazlığı, şərəf və ləyaqətinin müdafiəsi, habelə şəxsi məlumatlarının qorunması ilə bağlı hüquqi məsələlər də meydana çıxa bilər. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası şəxsin şəxsi və ailə həyatının sirrini qoruyur və qanunla nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, şəxsin razılığı olmadan onun şəxsi həyatı haqqında məlumatların toplanılmasına, saxlanılmasına, istifadəsinə və yayılmasına yol verilmir. Bununla yanaşı, şəxsin fotoşəklinin konkret olaraq hansı şəraitdə çəkilməsi və paylaşılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, fotoşəklin ictimai yerdə çəkilməsi avtomatik olaraq həmin görüntünün istənilən formada və məqsədlə sosial şəbəkədə yayılmasına hüquqi icazə vermir. Xüsusilə paylaşım şəxsin nüfuzuna, şərəf və ləyaqətinə zərər vurursa və ya onun şəxsi həyatına müdaxilə təşkil edirsə, hüquqi məsuliyyət məsələsi yarana bilər”.

O qeyd edib ki, zərərçəkən şəxsin bir sıra hüquqları mövcuddur:

“O, ilk növbədə fotoşəklin silinməsini və yayılmasının dayandırılmasını tələb edə, zərurət yarandıqda isə məhkəməyə müraciət edə bilər. Konkret hallardan asılı olaraq vurulmuş maddi zərərin, eləcə də mənəvi zərərin əvəzinin ödənilməsi tələb edilə bilər. Məhkəməyə müraciət etmək üçün fotoşəklin harada, kim tərəfindən, hansı məqsədlə və hansı formada yayımlandığı, həmin paylaşımın şəxsin hüquq və qanuni mənafelərinə necə təsir etdiyi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qeyd etmək lazımdır ki, hər bir icazəsiz foto paylaşımı avtomatik olaraq cinayət və ya inzibati xəta demək deyil. Lakin paylaşım şəxsin şəxsi həyatına müdaxilə edirsə, şərəf və ləyaqətinə xələl gətirirsə və ya digər qanunla qorunan hüquqlarını pozursa, mülki, inzibati və konkret hallardan asılı olaraq digər hüquqi məsuliyyət məsələləri gündəmə gələ bilər. Bu səbəbdən belə hallarda şəxsin paylaşımı sübut edən ekran görüntülərini, paylaşımın linkini, tarix və vaxt məlumatlarını və digər elektron sübutları saxlaması vacibdir”.

Ayselскачать dle 11.3