Azərbaycanda onkoloji analizlər niyə bahadır?
Günümüzdə ürək-damar xəstəliklərindən sonra ikinci yerdə ölüm səbəbi olaraq onkoloji xəstəliklər dayanır. Gün keçdikcə xəstəliyə tutulanların sayı artır və xəstəlik "cavanlaşır”. Alimlərin fikrinə görə, bunun səbəblərindən biri sağlam olmayan qidalanmadır. Ümumiyyətlə 100-ə yaxın xərçəng növü mövcuddur. Bunların arasında ən geniş yayılmışları hockin limfoması, beyində şiş, melanoma, yumurtalıq, qalın bağırsaq, mədə, ağ ciyər, böyrək, sidik kisəsi və prostat xərçəngləridir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, müasir dövrdə xərçəng xəstəliklərinin yaranma səbəbləri yaxşı məlumdur və bu, yeni xəstəlik hallarının təxminən üçdə bir hissəsinin qarşısını almağa imkan verir. Xərçəng şişi erkən mərhələdə aşkar edildikdə onun uğurlu müalicəsi mümkündür. Bundan əlavə, xərçəngin bir sıra növlərində şişlərin erkən mərhələdə aşkar edilməsi və lazımi qaydada müalicəsi sağalma şansını artırır. Belə ki, məlum kanserogenlərin müxtəlif növləri ilə, o cümlədən tütün tüstüsü ilə kontaktdan çəkinməklə xərçəng xəstəliyinə tutulma hallarının 40 faizə qədərinin qarşısını almaq olar.
Əksər hallarda insanlar xəstəliyinin xərçəng olduğunu öyrənəndə artıq onlarda ümidsizlik yaranır, xəstəliklə mübarizə aparılmır, həyata maraq azalır. Lakin xərçəngə qalib gəmiş insanlar da var.
Həkim Adil Qeybulla modern.az-a bildirib ki, xərçəngə insan deyil, onun situatsiyası, düzgün yanaşması qalib gəlir:
"Xərçəng xəstəliyinin növləri, mərhələləri çoxdur. Məsələn, linfa qramlamatozun qarışıq forması düzgün müalicə olunsa demək olar ki, tam sağalır. Lakin onun klassik forması müalicə olunduqda sağalmır. Ümumiyyətlə, xəstəliyin başlanma dövrü müalicə üçün əsas götürülür. Xəstəliyin erkən aşkarlanması müalicənin daha effektli olmasına kömək edir. Bu xəstəlik cavan insanlarda aqressiv formada, yaşlı insanlarda daha zəif formada gedir”.
Onkoloji xəstəliklərin xəstəxanalardakı analizləri hazırda olduqca bahadır.
Adil Qeybulla deyir ki, qiymətlər insanların cibinə görə bahadır: "Dünyayla müqayisədə analiz qiymətləri o qədər də baha deyil. Sadəcə olaraq dövlət xəstəxanalarında analizlər pulsuz olmalıdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, reaktivlər çox bahadır. Ümumiyyətlə, reaktivlərin saxlanma müddəti çox qısa olduğundan onlar xəstənin analizinə görə gətirilir. Məhz buna görə də reaktivlərin qiyməti istər-istəməz analiz qiymətlərinin üstünə gəlir”.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, müasir dövrdə xərçəng xəstəliklərinin yaranma səbəbləri yaxşı məlumdur və bu, yeni xəstəlik hallarının təxminən üçdə bir hissəsinin qarşısını almağa imkan verir. Xərçəng şişi erkən mərhələdə aşkar edildikdə onun uğurlu müalicəsi mümkündür. Bundan əlavə, xərçəngin bir sıra növlərində şişlərin erkən mərhələdə aşkar edilməsi və lazımi qaydada müalicəsi sağalma şansını artırır. Belə ki, məlum kanserogenlərin müxtəlif növləri ilə, o cümlədən tütün tüstüsü ilə kontaktdan çəkinməklə xərçəng xəstəliyinə tutulma hallarının 40 faizə qədərinin qarşısını almaq olar.
Əksər hallarda insanlar xəstəliyinin xərçəng olduğunu öyrənəndə artıq onlarda ümidsizlik yaranır, xəstəliklə mübarizə aparılmır, həyata maraq azalır. Lakin xərçəngə qalib gəmiş insanlar da var.
Həkim Adil Qeybulla modern.az-a bildirib ki, xərçəngə insan deyil, onun situatsiyası, düzgün yanaşması qalib gəlir:
"Xərçəng xəstəliyinin növləri, mərhələləri çoxdur. Məsələn, linfa qramlamatozun qarışıq forması düzgün müalicə olunsa demək olar ki, tam sağalır. Lakin onun klassik forması müalicə olunduqda sağalmır. Ümumiyyətlə, xəstəliyin başlanma dövrü müalicə üçün əsas götürülür. Xəstəliyin erkən aşkarlanması müalicənin daha effektli olmasına kömək edir. Bu xəstəlik cavan insanlarda aqressiv formada, yaşlı insanlarda daha zəif formada gedir”.
Onkoloji xəstəliklərin xəstəxanalardakı analizləri hazırda olduqca bahadır.
Adil Qeybulla deyir ki, qiymətlər insanların cibinə görə bahadır: "Dünyayla müqayisədə analiz qiymətləri o qədər də baha deyil. Sadəcə olaraq dövlət xəstəxanalarında analizlər pulsuz olmalıdır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, reaktivlər çox bahadır. Ümumiyyətlə, reaktivlərin saxlanma müddəti çox qısa olduğundan onlar xəstənin analizinə görə gətirilir. Məhz buna görə də reaktivlərin qiyməti istər-istəməz analiz qiymətlərinin üstünə gəlir”.
