Tarixi qaranlıq yaxınlaşır: Dünya bunu 6 dəqiqə izləyə biləcək
Dünya 2 avqust 2027-ci ildə üç qitəni eyni xəttə gətirəcək son dərəcə nadir bir səma hadisəsinə şahidlik edəcək.
Günün ortasında baş verəcək bu dərin qaranlıq milyonlarla insana ömürləri boyu görə biləcəkləri ən qeyri-adi atmosferi təqdim edəcək. Alimlərin fikrincə, bu yalnız adi bir tutulma deyil: təsiri və davametmə müddəti baxımından yüzilliklərə uzanan mühüm bir həddi ifadə edir.
Mütəxəssislər tutulmanın ümumilikdə 6 dəqiqə 23 saniyə tam qaranlıq yaradacağını bildirirlər. Bu, 1991–2114-cü illər arasında qurudan müşahidə oluna biləcək ən uzun tam qaralma anlarından biri olacaq. Ayın kölgəsi Atlantik okeanında əmələ gələcək, daha sonra şərqə doğru irəliləyərək İspaniyanın cənubundan başlayıb Mərakeş, Əlcəzair, Tunis, Liviya, Misir, Sudan, Səudiyyə Ərəbistanı, Yəmən və Somali üzərindən keçəcək. Təxminən 258 kilometrlik kölgə xətti xüsusilə Misirin Luksor bölgəsində altı dəqiqəni aşan qaranlıq yaradacaq.
Alimlər bu hadisənin texniki olaraq tam günəş tutulması olduğunu, lakin müddətinin qeyri-adi dərəcədə uzunluğuna görə seçildiyini vurğulayırlar. Adətən bir neçə dəqiqəni keçməyən tam tutulmalar bu dəfə izləyənlərə demək olar ki, iki dəfə daha uzun, unikal bir təcrübə yaşadacaq. Avqust ayında bölgədə havanın adətən açıq və quru olması Misir və Liviyanı ən əlverişli müşahidə məntəqələrinə çevirir.
Bu qeyri-adi qaranlıq İspaniyanın cənubunda 13:30–14:00 aralığında təsir göstərəcək. Misir və Liviyada isə 14:00–14:30 arasında maksimuma çatacaq. Hindistan tutulmadan demək olar ki, təsirlənməyəcək: yalnız ölkənin ən qərb ucunda gün batımına yaxın çox zəif kölgə hərəkəti müşahidə olunacaq.
Bu tutulmanın müddət rekorduna yaxınlaşmasının səbəbi xüsusi bir göy uyğunlaşmasıdır. 2 avqustda Yer Günəşdən ən uzaq nöqtəsində olacağı üçün Günəş göydə adi haldan daha kiçik görünəcək. Eyni vaxtda Ay Yerə ən yaxın mövqeyinə yaxınlaşaraq göydə daha böyük disk kimi görsənəcək. Tutulma xəttinin Ekvatora yaxın hərəkət etməsi Ayın kölgəsinin yer səthində daha yavaş irəliləməsinə səbəb olacaq və bu da qaranlığın müddətini qeyri-adi şəkildə uzadacaq.
Günün ortasında baş verəcək bu dərin qaranlıq milyonlarla insana ömürləri boyu görə biləcəkləri ən qeyri-adi atmosferi təqdim edəcək. Alimlərin fikrincə, bu yalnız adi bir tutulma deyil: təsiri və davametmə müddəti baxımından yüzilliklərə uzanan mühüm bir həddi ifadə edir.
Mütəxəssislər tutulmanın ümumilikdə 6 dəqiqə 23 saniyə tam qaranlıq yaradacağını bildirirlər. Bu, 1991–2114-cü illər arasında qurudan müşahidə oluna biləcək ən uzun tam qaralma anlarından biri olacaq. Ayın kölgəsi Atlantik okeanında əmələ gələcək, daha sonra şərqə doğru irəliləyərək İspaniyanın cənubundan başlayıb Mərakeş, Əlcəzair, Tunis, Liviya, Misir, Sudan, Səudiyyə Ərəbistanı, Yəmən və Somali üzərindən keçəcək. Təxminən 258 kilometrlik kölgə xətti xüsusilə Misirin Luksor bölgəsində altı dəqiqəni aşan qaranlıq yaradacaq.
Alimlər bu hadisənin texniki olaraq tam günəş tutulması olduğunu, lakin müddətinin qeyri-adi dərəcədə uzunluğuna görə seçildiyini vurğulayırlar. Adətən bir neçə dəqiqəni keçməyən tam tutulmalar bu dəfə izləyənlərə demək olar ki, iki dəfə daha uzun, unikal bir təcrübə yaşadacaq. Avqust ayında bölgədə havanın adətən açıq və quru olması Misir və Liviyanı ən əlverişli müşahidə məntəqələrinə çevirir.
Bu qeyri-adi qaranlıq İspaniyanın cənubunda 13:30–14:00 aralığında təsir göstərəcək. Misir və Liviyada isə 14:00–14:30 arasında maksimuma çatacaq. Hindistan tutulmadan demək olar ki, təsirlənməyəcək: yalnız ölkənin ən qərb ucunda gün batımına yaxın çox zəif kölgə hərəkəti müşahidə olunacaq.
Bu tutulmanın müddət rekorduna yaxınlaşmasının səbəbi xüsusi bir göy uyğunlaşmasıdır. 2 avqustda Yer Günəşdən ən uzaq nöqtəsində olacağı üçün Günəş göydə adi haldan daha kiçik görünəcək. Eyni vaxtda Ay Yerə ən yaxın mövqeyinə yaxınlaşaraq göydə daha böyük disk kimi görsənəcək. Tutulma xəttinin Ekvatora yaxın hərəkət etməsi Ayın kölgəsinin yer səthində daha yavaş irəliləməsinə səbəb olacaq və bu da qaranlığın müddətini qeyri-adi şəkildə uzadacaq.
