Oak Ridge Milli Laboratoriyasının amerikalı alimləri kəşfindən 79 il sonra prometium radioaktiv elementinin xassələrini ilk dəfə ətraflı öyrənə biliblər.

Araşdırma "Nature" elmi jurnalında dərc olunub.

Prometium dövri cədvəlin altındakı 15 lantanid elementindən biridir. Güclü maqnitizmə malik nadir torpaq metalıdır. Prometium nüvə batareyaları və xərçəng diaqnostikasında bir neçə kiçik istifadəyə malikdir. Son vaxtlara qədər mütəxəssislər onun kimyəvi xassələri haqqında çox məhdud anlayışa malik idilər, bu isə bu resursdan daha geniş istifadəni çətinləşdirirdi.

Prometium qeyri-sabitliyinə görə onilliklər ərzində az öyrənilib. Elementin sabit izotopu yoxdur - onların hamısı radioaktivdir və zaman keçdikcə parçalanır, digər maddələrə çevrilir.

Yeni bir araşdırmada kimyaçılar prometiumu metal atomlarını tutmaq üçün xüsusi olaraq hazırlanmış PyDGA adlı bir liqandla birləşdirərək sabitləşdirə bilir. PyDGA prometiyumu sulu mühitdə hidrogenlə əlaqələndirərək elm adamlarına çətin nadir torpağın xüsusiyyətlərini təhlil etməyə imkan verib.

Komanda sinxrotron rentgen udma spektroskopiyası adlanan son dərəcə ixtisaslaşmış, elementə xas bir texnikadan istifadə edib. Bir hissəcik sürətləndiricisi tərəfindən yaradılan yüksək enerjili fotonlar atomların mövqelərinin və bağ uzunluqlarının təsvirini yaratmaq üçün prometium birləşməsini "bombalayıb".

Metal-oksigen bağlarının uzunluğundakı incə fərqlər komandaya hər hansı çirkləri nəzərə almayaraq əsas prometium-oksigen bağına diqqət yetirməyə imkan verib.

Bu məlumat ilk dəfə olaraq prometiumun xassələrini digər nadir torpaq element kompleksləri ilə müqayisə etməyə imkan verib.

Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, onların kəşfi elm və sənayedə prometiumun daha çox yeni istifadəsini tapmağa kömək edəcək.
//qaynarinfoскачать dle 11.3